Επιστολή-υπόμνημα του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας για την εκτεταμένη ακαρπία, τη μείωση της παραγωγής και την ποιοτική υποβάθμιση του εναπομείναντος ελαιοκάρπου λόγω κλιματικής κρίσης

Την άμεση ενεργοποίηση της Πολιτείας, του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και του ΕΛ.Γ.Α. για τη στήριξη των ελαιοπαραγωγών της Θεσσαλίας ζητά με κατεπείγουσα επιστολή-υπόμνημα ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας. Η παρέμβαση αφορά τις Περιφερειακές Ενότητες Μαγνησίας και Σποράδων και Λάρισας, όπου η ελαιοκαλλιέργεια έχει πληγεί καίρια κατά την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο 2026. Οι παρατεταμένες δυσμενείς καιρικές συνθήκες —ο θερμός χειμώνας 2025-2026 που εμπόδισε τη συσσώρευση ωρών ψύχους, οι ακραίες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις και η ανομβρία της άνοιξης, καθώς και οι φθινοπωρινές προσβολές από τον δάκο— οδήγησαν σε γενικευμένη ακαρπία, δραματική μείωση της παραγωγής και σοβαρή ποιοτική υποβάθμιση του εναπομείναντος καρπού.

Το πρόβλημα αγγίζει τη «ραχοκοκαλιά» της θεσσαλικής αγροτικής οικονομίας, επηρεάζοντας συνολικά περισσότερα από 334.000 στρέμματα και 6.600.000 ελαιόδεντρα (250.000 στρέμματα & 4,5 εκατ. δέντρα σε Μαγνησία/Σποράδες, 84.000 στρέμματα & 2,1 εκατ. δέντρα στην Π.Ε. Λάρισας). Η ζημιά πλήττει καίρια παραδοσιακές ζώνες όπως το Πήλιο, τη νοτιοδυτική Μαγνησία, τα νησιά των Σποράδων, τους Δήμους Τεμπών, Αγιάς, Τυρνάβου και Ελασσόνας, όπου η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί τον κύριο πυλώνα επιβίωσης των αγροτικών οικογενειών. Παρά τη δραματική απώλεια παραγωγής και εισοδήματος, οι παραγωγοί καλούνται να καλύψουν δυσβάσταχτα καλλιεργητικά έξοδα, τα οποία αυξάνονται περαιτέρω στις ορεινές, ημιορεινές και νησιωτικές περιοχές λόγω του ανάγλυφου της περιοχής και της περιορισμένης μηχανοποίησης.

Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, υπογραμμίζει στην επιστολή του προς την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ και τον Πρόεδρο του ΕΛ.Γ.Α. κ. Α. Λυκουρέντζο:

«Η ελαιοκαλλιέργεια στη Θεσσαλία αποτελεί θεμέλιο της τοπικής οικονομίας και κοινωνικής συνοχής. Οι φετινές ακραίες συνθήκες που προκλήθηκαν από την κλιματική κρίση αφήνουν τους παραγωγούς μας απλήρωτους και εκτεθειμένους. Καλούμε την Πολιτεία να δράσει άμεσα, αναγνωρίζοντας την έκτακτη αυτή κατάσταση και ενεργοποιώντας όλα τα διαθέσιμα εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την ουσιαστική αποζημίωση και ανακούφιση των ελαιοπαραγωγών μας.»

Τα 7 συγκεκριμένα αιτήματα της Περιφέρειας Θεσσαλίας:

-Αναγνώριση έκτακτης κατάστασης στις Π.Ε. Μαγνησίας και Σποράδων και Λάρισας λόγω ακαρπίας και ποιοτικής υποβάθμισης.

-Άμεση κινητοποίηση των υπηρεσιών ΥΠΑΑΤ και ΕΛ.Γ.Α. για την επίσημη καταγραφή των ζημιών με επιτόπιες αυτοψίες και αξιοποίηση μετεωρολογικών δεδομένων.

-Διερεύνηση και ενεργοποίηση έκτακτων εθνικών ή ενωσιακών χρηματοδοτικών μηχανισμών στήριξης.

-Χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης για την αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος των παραγωγών.

-Συνεκτίμηση τόσο της ποσοτικής όσο και της ποιοτικής ζημιάς (απώλεια εμπορικής αξίας της επιτραπέζιας ελιάς και αναγκαστική διοχέτευση προς ελαιοποίηση).

-Αναθεώρηση και τροποποίηση του Κανονισμού Ασφάλισης του ΕΛ.Γ.Α., ώστε να καλύπτονται αποτελεσματικά οι ζημιές από ακαρπία, ακραία καιρικά φαινόμενα κλιματικής κρίσης και ποιοτική υποβάθμιση, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους κατά κύριο επάγγελμα ελαιοπαραγωγούς.

-Επίσπευση των διαδικασιών, ώστε οι αποζημιώσεις να φτάσουν εγκαίρως στους παραγωγούς για τη διασφάλιση της συνέχισης της καλλιέργειας.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας παραμένει σταθερά στο πλευρό του αγροτικού κόσμου, διεκδικώντας λύσεις που εγγυώνται τη βιωσιμότητα και το μέλλον της θεσσαλικής υπαίθρου.

Ολοκληρώθηκαν οι δολωματικοί ψεκασμοί του προγράμματος δακοκτονίας για την περίοδο 2026-2027 σε 11 ακόμη Κοινότητες της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου, ανακοίνωσε η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Π.Ε. Ηρακλείου, σε συνέχεια του Δελτίου Τύπου της 30ής Οκτωβρίου. Στον πίνακα που επισυνάπτεται αναγράφεται, για κάθε μία από αυτές, η ημερομηνία από την οποία μπορεί να ξεκινήσει η συγκομιδή του ελαιοκάρπου.

Σε 5 Κοινότητες το πρόγραμμα συνεχίζεται και θα ακολουθήσει νεότερη ενημέρωση με νέο Δελτίο Τύπου. Για τις υπόλοιπες Κοινότητες του προγράμματος ισχύουν όσα αναγράφονται στο Δελτίο Τύπου της 30ής Οκτωβρίου, το οποίο μπορείτε να βρείτε https://www.crete.gov.gr/imerominies-enarxis-sygkomidis-elaiokarpoy-ana-koinotita-stin-p-e-irakleioy-oloklirothikan-oi-dolomatikoi-psekasmoi-dakoktonias-stis-perissoteres-koinotites-ti-prepei-na-prosexoyn-oi-paragogoi/. Κάντε κλικ ή πατήστε εάν εμπιστεύεστε αυτήν τη σύνδεση." href="https://eur05.safelinks.protection.outlook.com/?url=https%3A%2F%2Fwww.crete.gov.gr%2Fimerominies-enarxis-sygkomidis-elaiokarpoy-ana-koinotita-stin-p-e-irakleioy-oloklirothikan-oi-dolomatikoi-psekasmoi-dakoktonias-stis-perissoteres-koinotites-ti-prepei-na-prosexoyn-oi-paragogoi%2F&data=05%7C02%7Catsalakis%40crete.gov.gr%7C0ca5311fcb2743c5609208df3b819e9d%7C74566a7f3d734abdbebbece0c2e1ad4f%7C0%7C0%7C639295100340767396%7CUnknown%7CTWFpbGZsb3d8eyJFbXB0eU1hcGkiOnRydWUsIlYiOiIwLjAuMDAwMCIsIlAiOiJXaW4zMiIsIkFOIjoiTWFpbCIsIldUIjoyfQ%3D%3D%7C0%7C%7C%7C&sdata=DOKP2aRZKe1mQba0l9fRJS5d%2B%2FGSoGS2BEdgkVbmsdU%3D&reserved=0" data-auth="NotApplicable" data-outlook-id="9e3bbdcf-9812-40e6-9282-9e956cc2a00a" data-linkindex="0">εδώ

Τήρηση του διαστήματος από τον τελευταίο ψεκασμό

Καθώς οι συνθήκες παραμένουν ευνοϊκές για την ανάπτυξη του δάκου, και εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες κάθε ελαιώνα (ποσοστό καρποφορίας, πρωιμότητα περιοχής, ωρίμανση του ελαιοκάρπου, άρδευση, καιρικές συνθήκες κ.λπ.), προτείνεται η έναρξη της συγκομιδής, σταθμίζοντας ωστόσο τις ιδιαιτερότητες κάθε περίπτωσης και τα προσδοκώμενα οφέλη.

Οι παραγωγοί πρέπει να τηρούν το διάστημα από τον τελευταίο ψεκασμό έως τη συγκομιδή που αναγράφεται στην ετικέτα του φυτοπροστατευτικού προϊόντος, είτε ο ψεκασμός έγινε από την Υπηρεσία είτε από τους ίδιους. Η τήρησή του είναι κρίσιμη για να αποφευχθούν υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων στο ελαιόλαδο. Τις επόμενες εβδομάδες θα πραγματοποιηθούν δειγματοληπτικοί έλεγχοι υπολειμμάτων στο ελαιόλαδο στην Π.Ε. Ηρακλείου.

Όπου η συγκομιδή θα γίνει αργότερα, οι ελαιοπαραγωγοί καλούνται να παραμείνουν σε εγρήγορση, να παρακολουθούν την κατάσταση του ελαιοκάρπου τους και, αν χρειαστεί, να προχωρούν σε φυτοπροστατευτικές επεμβάσεις σε συνεργασία με τους τεχνικούς συμβούλους τους.

Εισφορά δακοκτονίας 2026-2027

Σύμφωνα με έγγραφο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, η εισφορά δακοκτονίας για το ελαιοκομικό έτος 2026-2027 ορίζεται σε 0,03 € ανά κιλό ελαιολάδου. Για τις ελιές που πωλούνται χονδρικά από τους παραγωγούς ή τους εντολοδόχους τους, η εισφορά ορίζεται σε 2% επί της τιμολογιακής αξίας πώλησης.

Εισφορά δεν καταβάλλουν οι παραγωγοί για τον ελαιόκαρπο από ελαιόδεντρα στις Κοινότητες Διονυσίου – Παναγιάς, Στερνών, Σοκαρά και Σταβιών του Δήμου Γόρτυνας, οι οποίες εξαιρέθηκαν φέτος από το πρόγραμμα δακοκτονίας. Επίσης δεν καταβάλλουν εισφορά οι ελαιοπαραγωγοί που κατά το 2026 εφάρμοσαν τους κανόνες της βιολογικής γεωργίας.

Για αδιέξοδο και απόγνωση, στην οποία οδηγούνται οι παραγωγοί της Θεσσαλίας μετά την κοινή απόφαση των πρατηριούχων υγρών καυσίμων και των τεσσάρων νομών της περιφέρειας (Λάρισας, Μαγνησίας, Τρικάλων και Καρδίτσας) να σταματήσουν τη χορήγηση αγροτικού πετρελαίου, κάνει λόγο μεταξύ άλλων σε σχετική ανακοίνωσή του το τμήμα αγροτικού τομέα Λάρισας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Η εξέλιξη αυτή, προσθέτει η ΕΛ.Α.Σ. Λάρισας «αποτελεί ένα ακόμη καίριο πλήγμα, σε συνδυασμό με την μη καταβολή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης (τσεκ),λόγω μη ολοκλήρωσης ΟΣΔΕ, για τον πρωτογενή τομέα της περιοχής μας. Η διακοπή της διάθεσης του αγροτικού πετρελαίου στον θεσσαλικό κάμπο, εν μέσω κρίσιμων αγροτικών εργασιών, παραλύει κάθε παραγωγική δραστηριότητα και απειλεί άμεσα την επιβίωση χιλιάδων οικογενειών που βλέπουν τους κόπους τους να χάνονται λόγω της κυβερνητικής ανικανότητας.

Ως Αγροτικό Τμήμα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης Λαρισας, τονίζουμε ότι:

· Η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά την κυβέρνηση και το Υπουργείο, οι οποίοι με τις τεράστιες καθυστερήσεις και την έλλειψη ρευστότητας οδήγησαν τους πρατηριούχους σε αυτή την ακραία απόφαση, μετακυλίοντας το πρόβλημα στις πλάτες των παραγωγών.

· Το κερασάκι στην τούρτα της απαξίωσης ήταν μη πληρωμές των τελευταίων ημερών. Αντί για ουσιαστική στήριξη, οι αγρότες είδαν στους λογαριασμούς τους ψίχουλα, λάθη και περικοπές που προκαλούν οργή, αποδεικνύοντας ότι ο κρατικός μηχανισμός αδυνατεί πλέον να διεκπεραιώσει ακόμα και τις βασικές του υποχρεώ-σεις.

· Ο πρωτογενής τομέας δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς καύσιμα και χωρίς δικαιοσύνη στις ενισχύσεις. Η παραγωγή, η συγκομιδή και η προετοιμασία της γης δεν μπορούν να περιμένουν πότε θα επιλυθούν οι ερασιτεχνισμοί και οι αστοχίες των διοικούντων.

Ζητάμε την άμεση και κατεπείγουσα παρέμβαση των αρμόδιων Υπουργείων. Να βρεθεί τώρα λύση με τις ομοσπονδίες των πρατηριούχων και στους τέσσερις νομούς, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη ροή του αγροτικού πετρελαίου καθώς να δοθεί άμεση προτεραιότητα στην καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων».

Την πρώτη πληρωμή επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) που αναλογεί σε αυτόν, πραγματοποιεί σήμερα η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, προς τα πρατήρια υγρών καυσίμων που διέθεσαν πετρέλαιο κίνησης με έκπτωση του ΕΦΚ και του αναλογούντος ΦΠΑ σε αγρότες, με τη νέα διαδικασία διάθεσης του αγροτικού πετρελαίου, μέσω των ειδικών ψηφιακών εφαρμογών της ΑΑΔΕ myDiesel και myDieselapp.

Στην πρώτη πληρωμή εντάχθηκαν 918 πρατήρια, με συνολικό ποσό επιστροφής 208.509,36 ευρώ που αντιστοιχούν σε 1.490 πωλήσεις αγροτικού πετρελαίου που επαληθεύτηκαν μέσα από την προβλεπόμενη διαδικασία έως και την Τετάρτη 4/11, 23:59:59.

Πώς λειτουργεί η έκπτωση

Με το νέο σύστημα, οι δικαιούχοι αγρότες προμηθεύονται πετρέλαιο κίνησης για αποκλειστικά γεωργική χρήση απευθείας με έκπτωση του ΕΦΚ και του αναλογούντος ΦΠΑ, έως τη μέγιστη ετήσια δικαιούμενη ποσότητα, η οποία υπολογίζεται με βάση τα στοιχεία της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ).

Ο πρατηριούχος που μετέχει στο σύστημα εκδίδει τιμολόγιο πώλησης με έκπτωση του ΕΦΚ. Το τιμολόγιο καταχωρίζεται στην ψηφιακή εφαρμογή και επαληθεύεται με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ (myDATA ή ΦΗΜ).

Στη συνέχεια η ΑΑΔΕ επιστρέφει στο πρατήριο τον ΕΦΚ (0,41 ευρώ ανά λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ που αναλογεί σε αυτόν) χωρίς συμψηφισμό με τυχόν οφειλές προς το Δημόσιο.

Κάθε Δευτέρα και κάθε Πέμπτη ξεκινά ένας νέος κύκλος επεξεργασίας των επιστροφών, ώστε τα ποσά να φτάνουν στους λογαριασμούς των πρατηρίων τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.

Ο ΦΠΑ που επιστρέφεται προσυμπληρώνεται αυτόματα στον κωδικό 424 «Ποσό ΦΠΑ επί ΕΦΚ πετρελαίου αγροτών» της δήλωσης ΦΠΑ της φορολογικής περιόδου κατά την οποία καταβλήθηκε.

Με τον τρόπο αυτό ο αγρότης έχει την έκπτωση από την πρώτη στιγμή, στην αντλία, και το πρατήριο ανακτά γρήγορα το ποσό που αντιστοιχεί σε αυτήν.

Η διαδικασία προβλέπεται στην κοινή απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Α.1224/2026, όπως τροποποιήθηκε με την Α.1239/2026.

Δήλωση λογαριασμού IBAN

Επισημαίνεται ότι 62 επιπλέον πρατήρια δεν έχουν ενταχθεί στην 1η πληρωμή διότι δεν έχουν δηλώσει λογαριασμό IBAN στην ΑΑΔΕ.

Η ΑΑΔΕ τους απέστειλε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ώστε να δηλώσουν τον λογαριασμό τους μέσω της εφαρμογής «Μητρώο & Επικοινωνία / Δήλωση Λογαριασμού IBAN» του myAADE. Η επιστροφή τους θα καταβληθεί με την πρώτη πληρωμή μετά τη δήλωση.

Η ΑΑΔΕ καλεί όλους τους πρατηριούχους που συμμετέχουν στην εφαρμογή να βεβαιωθούν ότι ο λογαριασμός IBAN τους είναι δηλωμένος και ενημερωμένος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ