Δηλώσεις του Προέδρου ΠΟΓΕΔΥ

Αποσπάσματα από τη συνέντευξη

Οι εξαγγελίες της Κυβέρνησης για τους αγρότες είναι το πολιτικό ευχέλαιο της Κυβέρνησης για τον αγροτικό τομέα διότι :

1. Πακέτο με έντονο “μετά” (ΘΑ)  και λιγότερο “τώρα”: κρίσιμες παρεμβάσεις (ρεύμα από 1/4/2026, πετρέλαιο πιθανόν από 1/11/2026) μετατίθενται χρονικά.
2. Πολλά μέτρα είναι ανακατανομές ή μηχανισμοί, όχι καθαρή ενίσχυση εισοδήματος (160 εκατ. από αδιάθετα, δάνεια/μόχλευση).
3. Ψηφιακή γραφειοκρατία της στήριξης: εφαρμογές, QR, διαλειτουργικότητες, έλεγχοι -ενώ ο αγρότης ζητά απλότητα, προβλεψιμότητα, ταχύτητα.
4. Έλλειψη δομικής απάντησης στο “κόστος παραγωγής έναντι τιμή παραγωγού”: το πακέτο ακουμπά ενέργεια/καύσιμα, αλλά δεν πιάνει αποφασιστικά τη λειτουργία της αγοράς, τη διαπραγματευτική ισχύ, τους ελέγχους στην αλυσίδα αξίας και την πραγματική προστασία από αθέμιτες πρακτικές.
5. Ελέγχους στα ελληνικά προϊόντα – Έλληνες παραγωγούς και όχι στα εισαγόμενα προϊόντα και στους εισαγωγείς. 

Αναλυτικά :

1) Αγροτικό ρεύμα (τιμολόγιο ΓΑΙΑ – 8,5 λεπτά/kWh)

Τι ανακοινώθηκε: Παράταση του τιμολογίου ΓΑΙΑ από 1/4/2026 για δύο ακόμη έτη και τιμή 8,5 λεπτά/kWh για αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Αδύνατα σημεία

• Μεγάλη υστέρηση χρόνου:Η “αιχμή” ξεκινά 1η Απριλίου 2026. Όταν η πίεση είναι εδώ και τώρα (κόστος παραγωγής/ρευστότητα), η κυβέρνηση μεταθέτει το ουσιαστικό αποτέλεσμα στο μέλλον, ζητώντας ουσιαστικά “πίστωση χρόνου” χωρίς άμεση ανακούφιση.
• Κοινωνικά άδικο φίλτρο οφειλών:Η προϋπόθεση «χωρίς ληξιπρόθεσμες» αποκλείει ακριβώς τους πιο πιεσμένους παραγωγούς (όσους συσσώρευσαν οφειλές λόγω κρίσεων/ζημιών). Πολιτικά, αυτό λειτουργεί ως τιμωρητική στόχευση: “φθηνό ρεύμα στους τακτοποιημένους, ακριβό στους πληγέντες”.
• Κίνδυνος υποκατάστασης πολιτικής με εταιρική ρύθμιση:Η λύση περνά “μέσω ΔΕΗ” και όχι ως καθαρή δημόσια πολιτική κόστους ενέργειας. Αυτό αφήνει περιθώριο για αβεβαιότητα στους όρους, στη διάρκεια και στις εξαιρέσεις – δηλαδή ένα μέτρο που πολιτικά παρουσιάζεται ως σταθερό, αλλά πρακτικά εξαρτάται από εφαρμοστικές λεπτομέρειες.

2) Επιστροφή ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία» με εφαρμογή (myDATA/QR)

Τι ανακοινώθηκε: Εφαρμογή στο κινητό που παράγει QR, για έκπτωση/επιστροφή ΕΦΚ “στην αντλία”, με διαλειτουργικότητα ΑΑΔΕ.

Κρίσιμη λεπτομέρεια εφαρμογής: Έχει αναφερθεί ότι η λειτουργία ξεκινά 1/11/2026 (μετά το νέο ΟΣΔΕ).

Αδύνατα σημεία

• Ουσιαστικά αναβάλλεται:Αν η έναρξη είναι 1/11/2026, τότε το μέτρο δεν απαντά στη σημερινή σύγκρουση εισροών – τιμών. Πολιτικά είναι “ανακοίνωση μηχανισμού”, όχι άμεση στήριξη.
• Ψηφιακός αποκλεισμός και διοικητικό βάρος:Προϋποθέτει smartphone, εφαρμογή, QR, σωστή τιμολόγηση στο πρατήριο, συμψηφισμούς. Δηλαδή μεταφέρει κόστος συμμόρφωσης στον αγρότη και δημιουργεί πεδίο αστοχιών / καθυστερήσεων.
• Ρίσκο τριβής στην αγορά καυσίμων:Αν οι πρατηριούχοι περιμένουν συμψηφισμούς / επιστροφές “σε σύντομα χρονικά διαστήματα”, οποιαδήποτε καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε απροθυμία, λάθη ή άτυπους αποκλεισμούς στην πράξη.

3) Αναδιανομή ~160 εκατ. ευρώ από αδιάθετη Βασική Ενίσχυση

Τι ανακοινώθηκε: ~160 εκατ. που “περισσεύουν” δεν επιστρέφονται στις Βρυξέλλες, διανέμονται: 80 εκατ. σε βαμβάκι / σιτάρι μέσω οικολογικών σχημάτων (με πιθανή ένταξη μηδικής) και 80 εκατ. στην κτηνοτροφία (40 βασική + 40 οικολογικά). Οι πληρωμές οικολογικών σχημάτων στο β’ τρίμηνο μετά ελέγχους.

Αδύνατα σημεία

• Δεν είναι “νέο χρήμα”:Πρόκειται για ανακατανομή αδιάθετων πόρων που συνδέονται με εκκρεμότητες / ελέγχους. Πολιτικά: η κυβέρνηση βαφτίζει “πακέτο στήριξης” κάτι που προκύπτει επειδή το σύστημα πληρωμών δεν απέδωσε ομαλά.
• Καθυστερήσεις και αβεβαιότητα:Η εξάρτηση από διοικητικούς / επιτόπιους ελέγχους μεταθέτει την ουσία στο β’ τρίμηνο, ενώ σήμερα ζητείται ρευστότητα.
• Στοχεύσεις που “μυρίζουν” διαχείριση δυσαρέσκειας:Η επιλογή συγκεκριμένων κλάδων (βαμβάκι / σιτάρι, κτηνοτροφία, πιθανώς μηδική) χωρίς συνολικό πλαίσιο αντιμετώπισης της στρέβλωσης εισροών-τιμών, δίνει πολιτικά την εικόνα “μοιράζουμε για να σβήσουμε μέτωπα”, όχι “διορθώνουμε δομή”.

4) Αλλαγές στον ΕΛΓΑ (100% αποζημίωση – χωρίς αύξηση εισφοράς, πλαφόν 200.000€)

Τι ανακοινώθηκε: Αποζημίωση ασφαλισμένων ζημιών στο 100% (από 80%) χωρίς αύξηση εισφοράς, παρακράτηση εισφοράς από τη βασική ενίσχυση σε δύο στάδια από τέλη 2026, αύξηση ανώτατου ορίου αποζημίωσης στα 200.000€ (από 70.000€), και “διάλογος” για β’ φάση.

Αδύνατα σημεία

• Δημοσιονομική / αναλογιστική αντίφαση:“Περισσότερα δίνουμε, ίδια εισφορά κρατάμε” απαιτεί είτε πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση είτε μετακύλιση σε καθυστερήσεις/περιορισμούς. Πολιτικά, είναι κλασική υπόσχεση υψηλής απήχησης που μπορεί να σκοντάψει στην πραγματικότητα εφαρμογής.
• Υποχρεωτικότητα μέσω παρακράτησης:Η παρακράτηση από τη βασική ενίσχυση (τέλη 2026) μπορεί να παρουσιαστεί ως “καθολική ασφάλιση”, αλλά πολιτικά είναι μείωση καθαρής ενίσχυσης και εργαλείο είσπραξης “από την πηγή”, χωρίς να απαντά στο βασικό: ταχύτητα εκτιμήσεων/πληρωμών.
• Αύξηση πλαφόν έως 200.000€:Ευνοεί δυσανάλογα μεγάλες εκμεταλλεύσεις. Πολιτικά μπορεί να στηριχθεί η κριτική ότι “θωρακίζονται οι μεγάλοι” ενώ οι μικρομεσαίοι ζητούν πρωτίστως έγκαιρες, δίκαιες και απλές αποζημιώσεις.

5) “€3 δισ. επενδύσεις” και Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας (350+ εκατ.)

Τι ανακοινώθηκε: Εκτίμηση επενδυτικής κινητοποίησης >€3 δισ. και νέο Ταμείο με αρχική δημόσια δαπάνη 160 εκατ., μόχλευση >350 εκατ., με εγγυήσεις, μικρά δάνεια / επιδότηση επιτοκίου και εργαλείο νέων γεωργών (δάνειο + μη επιστρεπτέα ενίσχυση + τεχνική στήριξη).

Αδύνατα σημεία

• Σύγχυση ρευστότητας με δανεισμό:Σε κρίση εισοδήματος, η απάντηση “πάρε δάνειο” δεν είναι στήριξη, είναι μεταφορά ρίσκου στον παραγωγό. Οι πιο πιεσμένοι δεν είναι βέβαιο ότι θα έχουν πρόσβαση ή βιώσιμη δυνατότητα αποπληρωμής.
• Κίνδυνος άνισης πρόσβασης:Τα χρηματοδοτικά εργαλεία ευνοούν όσους έχουν λογιστική/τεχνική υποστήριξη, εγγυήσεις, σχέδια, ικανότητα μόχλευσης – δηλαδή μεγαλύτερους και πιο οργανωμένους. Πολιτικά: “επενδυτικό αφήγημα” που μπορεί να αφήσει πίσω τη μικρομεσαία βάση.

6) Εθνικό σύστημα ιχνηλάτησης με barcode (Agro-Verify)

Τι ανακοινώθηκε: Μοναδικό barcode για ελληνικά προϊόντα “από το χωράφι στο ράφι” για έλεγχο προέλευσης/αγοράς.

Αδύνατα σημεία

• Σωστή ιδέα, αλλά το πρόβλημα είναι τα εισαγόμενα και όχι τα ελληνικά:Η ιχνηλάτηση αποδίδει μόνο αν συνοδευτεί από ενισχυμένους ελέγχους, διαλειτουργικότητα, κυρώσεις και πραγματική επιβολή. Αλλιώς κινδυνεύει να γίνει “ωραίο barcode” χωρίς πραγματική καταπολέμηση ελληνοποιήσεων.

Νέα συνέντευξη Τύπου με φόντο τις αγροτικές κινητοποιήσεις δόθηκε σήμερα (07/01) από τα γραφεία του ΥΠΑΑΤ από τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, κ. Κωστή Χατζηδάκη, τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κώστα Τσιάρα, τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημήτρη Παπαστεργίου, καθώς και τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Θάνο Πετραλιά. Το επίκεντρο των ανακοινώσεων της πολιτικής ηγεσίας αφορούσε, μεταξύ άλλων, τη νέα ρύθμιση για το αγροτικό ρεύμα, με πρόβλεψη για ακόμη χαμηλότερη τιμή, έως 8,2 λεπτά ανά κιλοβατώρα, για περίοδο δύο ετών, καθώς και τη δυνατότητα επανένταξης στο πρόγραμμα «ΓΑΙΑ» για αγρότες που το είχαν απωλέσει.

Όπως διαπιστώθηκε από τις δηλώσεις των υπουργών, σειρά αιτημάτων των αγροτών δεν βρήκε ανταπόκριση, καθώς, όπως τόνισε ο ίδιος ο κ. Χατζηδάκης, είναι εκτός δημοσιονομικού και ευρωπαϊκού πλαισίου. Υπογράμμισε δε, ότι η κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας δεν είναι εφικτή, αφού αποτελεί υποχρέωση για όλες τις χώρες της ΕΕ. Ταυτόχρονα, σημείωσε ότι 16 από τα 27 αιτήματα των αγροτών έχουν ήδη ικανοποιηθεί.

Επιπλέον, για την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου στην αντλία ανακοινώθηκε ότι κάθε αγρότης θα κατεβάσει στο κινητό του τη νέα εφαρμογή που θα δημιουργηθεί μέσω του myDATA app – εφαρμογή η οποία θα παράγει ένα κωδικό QR που ο αγρότης θα δίνει στο πρατήριο.

Μέσω διαλειτουργικότητας με την ΑΑΔΕ, θα ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο ότι ο πελάτης είναι αγρότης, δικαιούχος έκπτωσης, ότι το προϊόν είναι diesel κίνησης και ότι υπάρχει επαρκές υπόλοιπο έκπτωσης. Τονίστηκε ότι έκπτωση δίνεται «στην αντλία», με την έκδοση του τιμολογίου (στο οποίο θα περιλαμβάνεται ο κωδικός QR). Μάλιστα, ο κ. Πετραλιάς εξήγησε ότι για τους πρατηριούχους, θα αναπτυχθεί ειδική διαδικασία συμψηφισμού/επιστροφής του ΕΦΚ.

Πιο αναλυτικά τα μέτρα που ανακοινώθηκαν:

1. Αναδιανομή αδιάθετων πόρων της βασικής ενίσχυσης

Εκτιμάται ότι από τη βασική ενίσχυση θα περισσέψουν περίπου 160 εκατ. ευρώ. Οι βαμβακοπαραγωγοί και οι σιτοπαραγωγοί θα λάβουν 80 εκατ. ευρώ μέσω οικολογικών σχημάτων, για την πλήρη κάλυψη της σχετικής ζήτησης. Φυσικά εξετάζεται και η περίπτωση των παραγωγών της μηδικής η εμπορία της οποίας επλήγη από τα μέτρα βιοασφάλειας για την ευλογιά.

Η πληρωμή των οικολογικών σχημάτων πραγματοποιείται εντός του β΄ τριμήνου, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων.

2. Στα 8,5 λεπτά/kWh το ρεύμα των αγροτών

• Στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ, η ΔΕΗ επεκτείνει από 1ης Απριλίου 2026 την κάλυψη σταθερής τιμής για 2 έτη.
• Για όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές η τιμή μειώνεται σε 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα.
• Όλοι οι νέοι αγρότες θα έχουν το δικαίωµα συµµετοχής στο ΓΑΙΑ – σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι έχουν ήδη ενταχθεί

3. Τροποποίηση Κανονισμού ΕΛΓΑ

• Θεσπίζεται αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας (από 80% σήμερα), χωρίς αύξηση της ασφαλιστικής εισφοράς.
• Για το σύνολο γεωργών, κτηνοτρόφων και αλιέων θα ισχύει πλέον από την καταβολή στα τέλη του 2026 η παρακράτηση από τη βασική ενίσχυση σε δύο στάδια, έτσι ώστε όλοι να είναι ασφαλισμένοι.
• Αυξάνεται το όριο αποζημίωσης στα 200.000 ευρώ (από 70.000 ευρώ σήμερα).

4. Ενίσχυση 3 δισ. € των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα

H συνολική επενδυτική κινητοποίηση εκτιµάται ότι θα ξεπεράσει τα 3 δισ. €, µε την ιδιωτική συµµετοχή και τη µόχλευση των κεφαλαίων.

Τέλος, ανακοινώθηκε ότι τίθεται σε εφαρμογή το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, μετά την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ του ΥΠΑΑΤ και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Η αρχική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 160 εκατ. ευρώ, υπερδιπλάσια του αρχικά προγραμματισμένου προϋπολογισμού, ενώ με τη μόχλευση η συνολική χρηματοδοτική δυνατότητα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 350 εκατ. ευρώ. Τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία περιλαμβάνουν εγγυήσεις για επενδυτικά δάνεια με ευνοϊκούς όρους, μικρά δάνεια με άτοκη συμμετοχή και επιδότηση επιτοκίου, καθώς και ένα καινοτόμο εργαλείο αποκλειστικά για νέους γεωργούς, που συνδυάζει δάνειο με μη επιστρεπτέα ενίσχυση και τεχνική υποστήριξη.

Ευρωπαϊκή αλλαγή στην ορολογία για τα κρασιά χωρίς αλκοόλ, το κρασί χωρίς αλκοόλ επικυρώνεται, με διευκρινίσεις που καθησυχάζουν σχετικά με τον κίνδυνο κανονιστικών ασαφειών, αλλά και μεροληψιών που δέχονται κριτική.

Μέχρι τώρα, ο όρος "κρασί χωρίς αλκοόλ" δεν ήταν νομικός χαρακτηρισμός.

Σηματοδοτώντας μια εξέλιξη στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για το κρασί σε απάντηση στην κρίση που επηρεάζει τον τομέα, το πακέτο για το κρασί, που εγκρίθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, επικαιροποιεί κυρίως τους χαρακτηρισμούς για τα κρασιά χωρίς αλκοόλ αντικαθιστώντας το "οίνος αποαλκοολωμένος" με τον όρο "οίνος χωρίς αλκοόλ", το οποίο μπορεί να συνοδεύεται από την ένδειξη "0,0%" για κρασιά χωρίς αλκοόλ με περιεκτικότητα σε αλκοόλ μεταξύ 0 και 0,5%. Ο όρος «οίνος μειωμένης περιεκτικότητας σε αλκοόλ» αντικαθίσταται από τον όρο «οίνος μερικώς αποαλκοολωμένος» για κρασιά με περιεκτικότητα σε αλκοόλ από 0,5% έως 6%. Ο καταργούμενος όρος δεν είναι δημοφιλής στον κλάδο (ο χαρακτηρισμός είναι περισσότερο περιγραφικός παρά εμπορικός και ο όρος «μειωμένος» μπορεί επίσης να έχει αρνητικές συνδηλώσεις, ιδιαίτερα σε άλλες γλώσσες, όπως τα ιταλικά όπου το «ridotto» είναι υποτιμητικό), ωστόσο υπήρξε μια ανησυχία: η δημιουργία ενός «παράθυρου» για προϊόντα αποαλκοολωμένα με περιεκτικότητα σε αλκοόλ μεταξύ 6% και 9%, που προηγουμένως περιλαμβάνονταν στους «οίνους μερικώς αποαλκοολωμένους», οι οποίοι θα μπορούσαν να είχαν αποκλειστεί από την Κοινή Οργάνωση Αγοράς για τον οίνο (κρασί ΚΟΑ).

Μετά από προειδοποίηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Εταιρειών Οίνου (CEEV), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόλις καθησύχασε τους φόβους, δηλώνοντας στο εμπόριο ότι δεν υπάρχει κανένα κενό: τα κρασιά με μερική αφαίρεση αλκοόλης με περιεκτικότητα μεταξύ 6% και 9% alc μπορούν να επισημανθούν ως "οίνοι που παράγονται με αποαλκοόλωση", χωρίς να χρησιμοποιούν όρους που αναφέρονται σε μειωμένη περιεκτικότητα σε αλκοόλ σε σύγκριση με την αρχική τους κατηγορία (απαιτείται ελάχιστη μείωση 30%, με την ελάχιστη περιεκτικότητα σε αλκοόλ για ένα κρασί να είναι 8,5% ή 9% ανάλογα με την ευρωπαϊκή γεωγραφική περιοχή).

Μια κακή απάντηση σε ένα πρόβλημα που δεν υπάρχει

Αυτό μπορεί να καθησυχάσει τον τομέα, αλλά δεν τον ικανοποιεί απαραίτητα πλήρως. Οι νέες αλλαγές στην ορολογία απαιτούν προσαρμογές ενώ η αγορά βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. "Η απλή αλλαγή του "αποαλκοολωμένου οίνου" σε "οίνο χωρίς αλκοόλ" δεν πρόκειται να απογειώσει την κατηγορία σε έναν κόσμο όπου ορισμένοι παράγοντες του κλάδου εξακολουθούν να λένε ότι το προϊόν αυτό δεν είναι οίνος!" δήλωσε πρόσφατα ο Stéphane Brière, πρόεδρος της γαλλικής συλλογικότητας οίνων χωρίς αλκοόλ. Ο ειδικός επισήμανε ότι «η απαίτηση για αλκοόλ κάτω από 0,05% για την επισήμανση ως 0,0% θα προσθέσει έναν περιορισμό για τους επαγγελματίες χωρίς καμία πραγματική προστιθέμενη αξία για τον καταναλωτή, επειδή σε αυτά τα επίπεδα, οι συσκευές μέτρησης φτάνουν στα όριά τους. Πρόκειται για μια κακή απάντηση σε ένα πρόβλημα που δεν υπάρχει ή για έναν συγκαλυμμένο τρόπο εξάλειψης της κατηγορίας οίνων χωρίς αλκοόλ 0,0%, η οποία ωστόσο αναμένεται σε ορισμένες αγορές».

Ενώ ο Stéphane Brière απογοητεύεται από τα εμπόδια στην ανάπτυξη της αγοράς, επισημαίνει ότι «δεν πρέπει να περιμένουμε τα πάντα από τους νομοθέτες. Η κατηγορία θα αναδυθεί εάν οι παράγοντες του κλάδου το επιθυμούν. Τα τρέχοντα εμπόδια δεν σχετίζονται με τη νομοθεσία, αλλά με το μάρκετινγκ. Ευτυχώς, βλέπουμε κάποιες θετικές πρωτοβουλίες σε σούπερ μάρκετ και παραδοσιακούς εμπόρους κρασιού, καθώς και μεταξύ των επαγγελματιών της εστίασης, κάτι που τείνει να μας καθησυχάζει. Αυτή η εξέλιξη συμβαδίζει με την αναβάθμιση της αγοράς και τη διαφοροποίηση των προσφορών».