Eρώτηση του Βουλευτή Ρεθύμνης του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής Μανόλη Χνάρη προς τον ΥπΑΑΤ

Ερώτηση του Βουλευτή Ρεθύμνης του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής Μανόλη Χνάρη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά με ΘΕΜΑ: «Επιτακτική ανάγκη η διασφάλιση των δικαιωμάτων και των αγροτικών ενισχύσεων των κτηνοτρόφων που επλήγησαν από την ευλογιά και τον αφθώδη πυρετό».

κ. Υπουργέ,

Τα τελευταία χρόνια, ο κτηνοτροφικός κόσμος, ιδίως της ηπειρωτικής χώρας και της Λέσβου, πλήττεται από τις επιζοωτίες της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και του αφθώδους πυρετού.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, από το 2024 έως και τον Σεπτέμβριο του 2026 έχουν θανατωθεί πάνω από 600.000 ζώα, προκαλώντας τεράστια και ανεπανόρθωτη ζημία στους κτηνοτρόφους.

Μάλιστα, πολλοί παραγωγοί έχουν χάσει σχεδόν το σύνολο του ζωικού τους κεφαλαίου, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να συνεχίσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα, να εξασφαλίσουν το αναγκαίο εισόδημα και να διατηρήσουν ένα βιώσιμο και αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

Παράλληλα, η μέχρι σήμερα αποτυχημένη διαχείριση της κρίσης καταδεικνύει ότι η Κυβέρνηση όχι απλά δεν ήταν προετοιμασμένη αλλά δεν διέθετε κανένα σχέδιο αντιμετώπισης για την ανάσχεση των επιζοωτιών και την στήριξη του κτηνοτροφικού κόσμου της χώρας.

Συγκεκριμένα, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες παραμένουν έως και σήμερα υποστελεχωμένες, με περιορισμένες δυνατότητες έγκαιρης επιτήρησης, ελέγχων και αποτελεσματικής παρέμβασης. Την ίδια στιγμή, οι προβλεπόμενες αποζημιώσεις, που καταβλήθηκαν με μεγάλη καθυστέρηση, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική αξία του ζωικού κεφαλαίου και στις συνολικές απώλειες των παραγωγών.

Ακόμα, απουσιάζει ένα ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και επαρκώς χρηματοδοτούμενο σχέδιο αναδιοργάνωσης των Κέντρων Γενετικής Βελτίωσης για την ανασύσταση του χαμένου ζωικού κεφαλαίου και την επανεκκίνηση της ελληνικής κτηνοτροφικής δραστηριότητας. Πέραν των παραπάνω, ιδιαίτερα κρίσιμη παραμένει η απώλεια του εισοδήματος των πληγέντων κτηνοτρόφων κατά το μεταβατικό διάστημα έως την ανασύσταση των κοπαδιών και την αποκατάσταση της παραγωγικής τους δραστηριότητας.

Συγκεκριμένα, η απώλεια του ζωικού κεφαλαίου συνεπάγεται τη διακοπή της παραγωγής και, κατ’ επέκταση, την απώλεια της βασικής πηγής εισοδήματός των παραγωγών, χωρίς να παύουν οι βιοτικές και επαγγελματικές τους υποχρεώσεις. Σήμερα, ελλείψει επαρκών μέτρων αναπλήρωσης του χαμένου εισοδήματος, οι παραγωγοί αδυνατούν να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες των οικογενειών τους και να διατηρήσουν τις εκμεταλλεύσεις τους σε λειτουργία, με ορατό τον κίνδυνο οριστικής εξόδου τους από τον κτηνοτροφικό κλάδο.

Σαν να μην έφταναν τα ανωτέρω, ανέκυψε και ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων και των αγροτικών ενισχύσεων μέσω του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ). Σύμφωνα με καταγγελίες πληγέντων κτηνοτρόφων, ενώ το 2025 έλαβαν τις προβλεπόμενες ενισχύσεις, η υποχρεωτική θανάτωση των ζώων τους κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους, έχει ως συνέπεια να αντιμετωπίζουν προβλήματα επιλεξιμότητας για το έτος 2026. Ειδικότερα, η απώλεια του ζωικού κεφαλαίου είχε ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό τους από τη πρόσβαση σε επιλέξιμους βοσκότοπους, ακόμα και για λόγους ανωτέρω βίας και κατ΄ επέκταση την αδυναμία λήψης των προβλεπόμενων ενισχύσεων.

Με τον τρόπο αυτό, οι κτηνοτρόφοι κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με μια δεύτερη οικονομική απώλεια: Δηλαδή, πέρα από την καταστροφή του ζωικού τους κεφαλαίου και την απώλεια της παραγωγής τους, να στερηθούν και ενισχύσεις που είναι απαραίτητες για την επιβίωση των εκμεταλλεύσεών τους και την επανεκκίνηση της δραστηριότητάς τους. Η συνέπεια αυτή είναι ιδιαίτερα άδικη όταν η απώλεια των ζώων δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα των παραγωγών, αλλά σε υποχρεωτικά μέτρα υγειονομικής προστασίας που επιβάλλονται από τις αρμόδιες αρχές.

Επειδή η εξάπλωση των ζωονόσων έχει προκαλέσει την απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων ζώων και έχει πλήξει σοβαρά την ελληνική κτηνοτροφία. Επειδή η απώλεια της παραγωγής στερεί από τους πληγέντες κτηνοτρόφους τη βασική πηγή εισοδήματός τους, καθιστώντας αναγκαία την ουσιαστική οικονομική στήριξή τους έως την επανεκκίνηση των εκμεταλλεύσεών τους. Επειδή η υποχρεωτική θανάτωση των ζώων λόγω επιζωοτιών δημιουργεί σοβαρά ζητήματα επιλεξιμότητας για τη λήψη των αγροτικών ενισχύσεων 2026 μέσω του ΟΣΔΕ.

Επειδή οι παραγωγοί δεν πρέπει να υφίστανται πρόσθετες οικονομικές απώλειες εξαιτίας περιστάσεων ανωτέρας βίας, για τις οποίες δεν φέρουν ευθύνη. Επειδή είναι αναγκαία η διασφάλιση των δικαιωμάτων και των ενισχύσεων των πληγέντων κτηνοτρόφων, καθώς και η προστασία της βιωσιμότητας της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1.- Εγγυάστε και με ποιον τρόπο ότι οι πληγέντες κτηνοτρόφοι που απώλεσαν το ζωικό του κεφάλαιο λόγω των επιζοωτιών της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού δεν θα χάσουν τα δικαιώματα τους και κατ’ επέκταση τις αγροτικές ενισχύσεις που δικαιούνται;

2.- Προτίθεται το Υπουργείο να θεσπίσει ειδικό και σαφές πλαίσιο αναγνώρισης της ανωτέρας βίας για τους κτηνοτρόφους που έχασαν υποχρεωτικά το ζωικό τους;

3.- Ποια μέτρα θα ληφθούν για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των κτηνοτρόφων για όλο το διάστημα κατά το οποίο αδυνατούν να παράγουν και να διαθέτουν τα προϊόντα τους;

4.- Προτίθεται το Υπουργείο να επανεξετάσει το ύψος των αποζημιώσεων για τα θανατωμένα ζώα, ώστε αυτές να ανταποκρίνονται περισσότερο στην πραγματική αξία του ζωικού κεφαλαίου που καταστράφηκε;;