Μείωση στην παραγωγή βρώσιμης ελιάς και ελαιολάδου στη Μαγνησία

Με μεγάλη απώλεια παραγωγής και υποβάθμιση του καρπού βρίσκονται αντιμέτωποι οι ελαιοπαραγωγοί της Μαγνησίας την φετινή ελαιοκομική περίοδο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας Μαγνησίας και Σποράδων, η παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς αναμένεται να μειωθεί κατά 80,8% και του ελαιολάδου κατά 57,14%. Στη Σούρπη, στον Πτελεό και στο Αχίλλειο, όπου κλιμάκιο της Περιφέρειας Θεσσαλίας πραγματοποίησε αυτοψία, οι ζημιές πλήττουν μια καλλιέργεια που, όπως επισημαίνει ο αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης, αποτελεί βασική πηγή εισοδήματος για μεγάλο μέρος του αγροτικού πληθυσμού.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ποσότητα που θα συγκομιστεί. Σημαντικό μέρος του καρπού που διασώθηκε έχει υποστεί προσβολές και δεν μπορεί να διατεθεί ως επιτραπέζια ελιά, με αποτέλεσμα να οδηγείται προς ελαιοποίηση. Παράλληλα, σύμφωνα με την Περιφέρεια, το καλλιεργητικό κόστος ανά στρέμμα δεν έχει μειωθεί ανάλογα με την απώλεια της παραγωγής. Οι παραγωγοί καλούνται, επομένως, να καλύψουν τις δαπάνες της καλλιέργειας με πολύ μικρότερη συγκομιδή και με πρόσθετες απώλειες στην ποιότητα του προϊόντος.

Τα στοιχεία της υπηρεσίας αποτυπώνουν το μέγεθος της μείωσης: για την επιτραπέζια ελιά η εκτίμηση του 2026 περιορίζεται σε περίπου 1.000 τόνους, έναντι των 5.200 τόνων που αναφέρονται ως επίπεδο αναφοράς για την περίοδο 2023–2025. Για το ελαιόλαδο προβλέπονται περίπου 1.500 τόνοι, έναντι 3.500 τόνων. Πρόκειται για εκτιμήσεις της φετινής παραγωγής και όχι για οριστικά στοιχεία συγκομιδής.

Από την ακαρπία στις προσβολές του καρπού

Η Περιφέρεια αποδίδει τη φετινή εικόνα σε διαδοχικές δυσμενείς καιρικές συνθήκες και προσβολές των ελαιώνων. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της, ο ήπιος χειμώνας 2025–2026, με ανεπαρκείς ώρες ψύχους, οι απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας και οι καύσωνες στην κρίσιμη περίοδο της ανθοφορίας και της καρπόδεσης προκάλεσαν εκτεταμένη ακαρπία.

Στη συνέχεια, οι βροχοπτώσεις του Σεπτεμβρίου, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την αυξημένη σχετική υγρασία, ευνόησαν την ανάπτυξη του δάκου και μυκητολογικών ασθενειών. Έτσι, μετά την αρχική απώλεια παραγωγής, επιβαρύνθηκε και η κατάσταση του καρπού που παρέμεινε στα δέντρα.

Κατά την αυτοψία, ο αναπληρωτής καθηγητής Φυτοπαθολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, δρ. Ιωάννης Βαγγέλας, διαπίστωσε προσβολές από γλοιοσπόριο, γνωστό και ως ανθράκωση ή παστέλλα, ξεροβούλα, σαπιοβούλα και πυρηνοτρήτη. Τα ευρήματα, σύμφωνα με την Περιφέρεια, αποτυπώνουν την επιβαρυμένη φυτοϋγειονομική κατάσταση των ελαιώνων.

Πλήγμα στο εισόδημα και στην τοπική οικονομία

Ο θεματικός αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας, Δημήτρης Τσέτσιλας, επισήμανε ότι στη συγκεκριμένη περιοχή η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί ουσιαστικά μονοκαλλιέργεια. Η μεγάλη μείωση της παραγωγής έχει, όπως ανέφερε, άμεσες οικονομικές συνέπειες τόσο για τους παραγωγούς όσο και για την τοπική οικονομία.

«Η φετινή παραγωγή έχει επηρεαστεί σημαντικά τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, ως αποτέλεσμα της αλληλουχίας δυσμενών καιρικών συνθηκών και φυτοπαθολογικών προσβολών», δήλωσε. Πρόσθεσε ότι η Περιφέρεια καταγράφει και τεκμηριώνει επιστημονικά τις ζημιές, προκειμένου να μεταφέρει τα στοιχεία στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και στον ΕΛΓΑ και να ζητήσει την εξέταση των δυνατοτήτων στήριξης.

Η Περιφέρεια εκτιμά επίσης ότι η έκταση των απωλειών δημιουργεί, σε βάθος χρόνου, κίνδυνο εγκατάλειψης σημαντικού τμήματος των παραδοσιακών ελαιώνων του Πηλίου, της Νοτιοδυτικής Μαγνησίας και των Σποράδων. Η εκτίμηση αυτή αφορά τις πιθανές συνέπειες της οικονομικής επιβάρυνσης των παραγωγών.

Αίτημα στήριξης προς υπουργείο και ΕΛΓΑ

Η Περιφέρεια ανακοίνωσε ότι θα προωθήσει τα επιστημονικά και παραγωγικά στοιχεία στο υπουργείο και στον ΕΛΓΑ, ζητώντας να εξεταστεί η συγκεκριμένη ζημιά και να αξιοποιηθούν διαθέσιμα έκτακτα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη στήριξη των πληγέντων.

Στην αυτοψία συμμετείχαν, μαζί με τον Δημήτρη Τσέτσιλα και τον Ιωάννη Βαγγέλα, ο εντεταλμένος περιφερειακός σύμβουλος Τροφίμων Κωνσταντίνος Ζαρκάδας, ο γενικός διευθυντής ΔΑΟΚ Θεσσαλίας, δρ. Δημήτριος Σταυρίδης, η διευθύντρια της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας Μαγνησίας και Σποράδων Άντα Τζώρτζη και η υπάλληλος Δήμητρα Γεωργατζή. Το κλιμάκιο επισκέφθηκε ελαιώνες, συνεταιρισμούς και τοπικούς φορείς.

Στις συναντήσεις πήραν μέρος ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Πτελεού Αθανάσιος Νεοχωρίτης, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παραδοσιακών Ελαιώνων Νοτιοδυτικής Μαγνησίας Χρήστος Καλλές, ο πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Αχιλλείου Νικόλαος Πίνας και ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Αχιλλείου Κωνσταντίνος Κατσιαβριάς.

Η Περιφέρεια δήλωσε ότι θα παρακολουθεί την εξέλιξη της κατάστασης σε επικοινωνία με τους παραγωγούς και τους συνεταιρισμούς, ώστε να συμπληρώνει τα στοιχεία που θα διαβιβαστούν στις αρμόδιες υπηρεσίες.