Συνέντευξη παραχώρησε ο Γραμματέας Τομέα Αγροτικής Πολιτικής ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Θανάσης Πετρόπουλος , στην Αγροτική Ηλεκτρονική Εφημερίδα «ΗΜΑΘΙΩΤΙΚΗ ΓΗ» και το Δημοσιογράφο Χρήστο Βοργιάδη.
Ο κ. Πετρόπουλος έδωσε απαντήσεις στις ερωτήσεις που του τέθηκαν, σχετικά με τις κινητοποιήσεις των αγροτών και τα φλέγοντα ζητήματα που τους καίνε, την αντιμετώπιση τους από τη σημερινή κυβέρνηση και τη Νέα ΚΑΠ.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
1. Ξεκινώντας από την τρέχουσα επικαιρότητα και τις κινητοποιήσεις που λαμβάνουν χώρα σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη αλλά και την Ελλάδα. Τι είναι αυτό που έχει ξεσηκώσει στη χώρα μας τον αγροτικό κόσμο και βρίσκεται εδώ και 20 περίπου μέρες στους δρόμους;
Οι Ελληνικές αγροτικές κινητοποιήσεις συν έπεσαν χρονικά με αυτές των Ευρωπαίων συναδέλφων τους. Έχουν όμως εντελώς διαφορετική στόχευση. Οι Έλληνες αγρότες έχουν γυρισμένες τις μηχανές των τρακτέρ προς το Μέγαρο Μαξίμου, εκεί χρεώνουν την ευθύνη της οικονομικής τους ανέχειας. Το κόστος παραγωγής είναι αυτό που ροκανίζει το εισόδημά τους. Την τελευταία τριετία σε 25% με τα λιπάσματα να καταγράφουν αύξηση κατά 62,4%, η ενέργεια και λιπαντικά να αυξάνονται σε 38,5% και οι ζωοτροφές 26,4%, είναι λογικό να συμπαρασύρει στην ακρίβεια τα τρόφιμα στα ράφια των Super Market. Το 2023, ήταν ιστορικά η χειρότερη χρονιά πληρωμών άμεσων ενισχύσεων από την εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής στη χώρα μας. Πληρώθηκαν στους παραγωγούς 563εκ.€ λιγότερα χρήματα σχέση με το 2022. Δεν διατέθηκαν όχι γιατί δεν υπήρχαν τα χρήματα, αλλά γιατί οι Ελληνικές αρχές δεν μπόρεσαν να τα κατανείμουν. Αλήθεια, έχουμε ως χώρα την πολυτέλεια να υπάρχουν αδιάθετοι πόροι;
Ο ΕΛΓΑ, που δημιουργήθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου για να αποτελεί ένα δίκτυ προστασίας στην αγροτική παραγωγή από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο ρόλο του.
Περισσότεροι από το 70% των αγροτών έχουν οφειλές, στην εφορία, στο ΕΦΚΑ στις Τράπεζες. Πολλοί μεταφέρουν κόκκινα δάνεια από την εποχή λειτουργίας της Αγροτικής Τράπεζας.
Οι Ευρωπαίοι Αγρότες στοχεύουν τα γραφεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γι αυτούς η υλοποίηση των περιορισμών της πράσινης συμφωνίας δημιουργεί το πρόβλημα. Για τους Έλληνες γεωργούς η υποχρεωτική αγρανάπαυση στο 4% των εκτάσεων ετήσιων καλλιεργειών και για πάνω από100 στρέμματα, δεν είναι το κυρίαρχο.
2. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες ή όσα ισχυρίστηκε με δηλώσεις του ο ΥπΑΑΤ κ. Αυγενάκης ότι είναι υποκινούμενοι από πολιτικά πρόσωπα ;
Η κυβέρνηση αρχικά προσπάθησε να πει πως οι αγρότες είναι πολιτικά υποκινούμενοι, στη συνέχεια ότι το πρόβλημα είναι πανευρωπαϊκό . Είναι γνωστή η επικοινωνιακή τακτική, μεγαλώνεις την εικόνα για να μικρύνεις την ευθύνη. Απέτυχε.
Οι Αγροτικές κινητοποιήσεις του 2024 είναι εντελώς διαφορετικές από τις προηγούμενες. Γίνονται ουσιαστικά με ανοικτούς δρόμους και τα αιτήματα τους κρίνονται δίκαια από το μεγαλύτερο τμήμα της Ελληνικής κοινωνίας.
3. Θεωρείτε, ότι μέχρι τώρα, η κυβέρνηση της ΝΔ και ο πρωθυπουργός μετά και τη συνάντηση με τους αγρότες στο Μαξίμου, έχει ανταποκριθεί στα αιτήματα του αγροτικού κόσμου δίνοντας λύσεις και ποια η δική σας άποψη , σχετικά με τα όσα επικαλείται για περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια , θέτοντας μάλιστα θέμα κοινωνικού αυτοματισμού;
Η συμπεριφορά της κυβέρνησης απέναντι στους αγρότες έχει περάσει από σαράντα κύματα.
Αρχικά προσπάθησε να υποβαθμίσει τα αιτήματα τους.
Στη συνέχεια τους κατηγόρησε για υποκινούμενους από πολιτικά κόμματα, μετά μίλησε για πανευρωπαϊκό πρόβλημα.
Πριν δέκα ημέρες ανακοίνωσε ο ίδιος ο πρωθυπουργός δέσμη μέτρων που αφορά το αγροτικό πετρέλαιο και το ηλεκτρικό ρεύμα.
Στη συνάντηση με το 15μελές συντονιστικό των αγροτών ανασκεύασε τις προτάσεις του. Το γεγονός αυτό από μόνο του αναδεικνύει την προχειρότητα της κυβέρνησης στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτών.
Είπε συγκεκριμένα ότι θα «ξύσει τον πάτο του Βαρελιού» για τους αγρότες. Το άλλο βαρέλι που ξεχειλίζει από τα υπερκέρδη των παροχών ηλεκτρικής ενέργειας, των τραπεζών και των διυλιστηρίων δεν το βλέπει;
Επιστρέφει μέρος του ειδικού φόρου κατανάλωσης πετρελαίου όταν υπάρχουν πληθυσμιακές ομάδες που τους το έχει μηδενίσει.
Δίνει κλιμακωτά τη χρέωση της κιλοβατώρας με ακριβότερη τιμή σε αυτούς που χρωστάνε . Μα κύριε Μητσοτάκη για αυτούς γίνεται ό αγώνας των αγροτών.
4. Ποια η θέση σας για τον σχεδιασμό της Νέας ΚΑΠ και τα όσα αρνητικά είδαμε να διαδραματίζονται εις βάρος των αγροτών (Πυλώνας 1 : μείωση βασικής ενίσχυσης, συνδεδεμένες, καθυστέρηση πληρωμής οικολογικών σχημάτων κ.α.) ;
Το στρατηγικό σχέδιο της χώρας δεν έχει στρατηγική. Είναι προφανές ότι η ΚΑΠ χρειάζεται αναθεώρηση.
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.
Η σημαντική διαφορά της ΝΕΑ ΚΑΠ με την προηγούμενη είναι στο σχεδιασμό της.
Η Ε.Ε. θέτει του βασικούς στόχους πολιτικής. Τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν την ευθύνη στον σχεδιασμό του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ για τη χώρα τους. Άρα η ΚΑΠ που ισχύει σχεδιάστηκε από την Κυβέρνηση και όχι από τις Βρυξέλλες
Το ανώτατο όριο χρηματοδότησης για την προγραμματική περίοδο 2023-2027 ανέρχεται σε 19.357,7 εκ€ μειωμένο κατά -1,9% σε σχέση με την προηγούμενη ΚΑΠ. Η απορρόφηση της χρηματοδότησης δεν είναι δεδομένη, θα εξαρτηθεί από τις επιδόσεις της χώρας.
Οι πράσινες ενισχύσεις (πρασίνισμα) δόθηκαν πρώτη φορά στην προηγούμενη ΚΑΠ (2014-2020) με την προϋπόθεση ότι οι παραγωγοί αναλαμβάνουν τη δέσμευση εφαρμογής περιβαλλοντικών πρακτικών. Στη ΝΕΑ ΚΑΠ δεν αρκεί μόνο η δέσμευση για να εισπράξουν τις πράσινες ενισχύσεις – Οικολογικά σχήματα (25% των ενισχύσεων) Πρέπει να το πράξουν και να το αποδείξουν.
Υπάρχει πάντα το διαχρονικό ζήτημα της δίκαιης κατανομής των ενισχύσεων.
Στην Ελλάδα το 10% των εκμεταλλεύσεων συγκεντρώνει το 48% των άμεσων ενισχύσεων ενώ το 45% των εκμεταλλεύσεων λαμβάνει το 10% των άμεσων ενισχύσεων
Η χώρα έχει χωριστεί σε τρεις αγρονομικές περιφέρειες (δενδρώδεις καλλιέργειες αροτραίες καλλιέργειες, βοσκότοποι).. Η Ελλάδα στο Στρατηγικό της σχέδιο αποφάσισε το προβλεπόμενο ποσοστό σύγκλισης να πραγματοποιηθεί την τρέχουσα προγραμματική περίοδο κατά 100%, ενώ η Ε.Ε. θέτει ως ελάχιστο ποσοστό σύγκλισης το 85%
Η εφαρμογή της εσωτερικής σύγκλισης των δικαιωμάτων σε αυτά τα ποσοστά προκαλεί κλυδωνισμούς στο γεωργικό εισόδημα κυρίως των μικρών – μεσαίων καλλιεργητών που είχαν εξασφαλίσει υψηλά ιστορικά δικαιώματα.
Η ΚΑΠ έχει ως ωφελούμενους παραγωγούς και όχι αποκλειστικά πραγματικούς αγρότες. Υπάρχουν πολλές μη γεωργικές επιχειρήσεις που εισπράττουν άμεσες ενισχύσεις.
Η διαβούλευση με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους πραγματοποιήθηκε με την απουσία των άμεσα ενδιαφερόμενων αγροτών με την απουσία τριτοβάθμιου συλλογικού τους οργάνου και την πανδημία σε εξέλιξη. Το σημαντικότερο αποτύπωμα της παραπάνω διαδικασίας δεν είναι η έλλειψη ενημέρωσης αλλά η αδυναμία κατανόησης των πολιτικών της ΝΕΑ ΚΑΠ.
Η έναρξη υλοποίησης του Σ.Σ.ΚΑΠ την 1/1/2023 βρίσκει τη χώρα εντελώς απροετοίμαστη.
Οι δυο πρώτες εφαρμόστηκες αποφάσεις εκδόθηκαν στις 9 Μαΐου και οι δηλώσεις ενιαίας ενίσχυσης (ΌΣΔΕ) παρα τις διαβεβαιώσεις του τότε Υπουργού ΥΠΑΑΤ για έναρξη υποβολής τον Μάρτιο, ξεκίνησαν τέλος Ιουνίου. Ακολούθησαν τον Ιούλιο οι εφαρμόστηκες για τα Οικολογικά Σχήματα. Η πληρωμή προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης πραγματοποιήθηκε με πολλά προβλήματα τον 10/2023 και τον 12/2023 δόθηκε το υπόλοιπο της βασικής ενίσχυσης με την αναδιανεμιτική ενίσχυση. Τα χρήματα από τα οικολογικά σχήματα και τις συνδεδεμένες ενισχύσεις παραμένουν στο συρτάρι του υπουργού ΥΠΑΑΤ. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν και τα χρήματα από τις βασική και αναδιανεμιτική ενίσχυση που δεν πληρώθηκαν.
