Δειλά δειλά ξεκίνησε η συγκομιδή του κρόκου στην περιοχή της Κοζάνης, με τους παραγωγούς να βρίσκονται και φέτος στα χωράφια, περιμένοντας να συλλέξουν το πολύτιμο άνθος. Παρά το γεγονός ότι οι καιρικές συνθήκες φαίνεται να ευνοούν την καλλιέργεια, η εικόνα που παρουσιάζουν τα περισσότερα κροκοχώραφα προκαλεί προβληματισμό, καθώς η ανθοφορία είναι μέχρι στιγμής ιδιαίτερα περιορισμένη.

Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης, Βασίλης Μητσόπουλος, οι παραγωγοί δεν γνωρίζουν μέχρι στιγμής τους λόγους για τους οποίους το άνθος δεν έχει εμφανιστεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Η ελπίδα όλων είναι ότι τις επόμενες ημέρες η εικόνα θα αλλάξει και τα κροκοχώραφα θα γεμίσουν με τα χαρακτηριστικά μοβ άνθη. Η αγωνία είναι μεγάλη, καθώς η παραγωγή του κρόκου Κοζάνης παρουσιάζει σημαντική μείωση τα τελευταία χρόνια.

Ενδεικτικά, την προηγούμενη χρονιά, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών, η συγκομιδή περιορίστηκε μόλις στους 700 κιλά, όταν σε καλές παραγωγικές χρονιές έφτανε ακόμη και τους τέσσερις τόνους. Ο κρόκος, γνωστός και ως «χρυσάφι της γης της Δυτικής Μακεδονίας», αποτελεί ένα από τα πιο πολύτιμα αγροτικά προϊόντα της περιοχής. Η καλλιέργειά του απαιτεί ιδιαίτερη φροντίδα, ενώ η συγκομιδή γίνεται αποκλειστικά με το χέρι, σε μια διαδικασία ιδιαίτερα κοπιαστική και απαιτητική.

Κάθε άνθος συλλέγεται προσεκτικά από το χωράφι και τοποθετείται σε μεγάλα καλάθια. Ακολουθεί η μεταφορά του στα σπίτια των παραγωγών, όπου πραγματοποιείται ο διαχωρισμός των στιγμάτων από τα πέταλα. Στη συνέχεια, με το λίχνισμα απομακρύνονται τα ανεπιθύμητα υπολείμματα, ώστε να παραμείνουν οι πολύτιμοι κόκκινοι στήμονες. Ακολουθούν ο καθαρισμός, ο διαχωρισμός των κόκκινων στιγμάτων από τα κίτρινα μέρη του άνθους και η αποξήρανση. Μετά από έναν ακόμη καθαρισμό, το προϊόν παραδίδεται στον Συνεταιρισμό, όπου ακολουθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι και η συσκευασία του, με αυστηρές προδιαγραφές ποιότητας.

Ενδεικτικό της δυσκολίας παραγωγής είναι ότι για να συγκεντρωθεί μόλις ένα κιλό αποξηραμένου κρόκου απαιτούνται περίπου 150.000 άνθη. Η υψηλή του αξία συνδέεται ακριβώς με αυτή την επίπονη διαδικασία, αλλά και με τις ιδιαίτερες ιδιότητές του. Η ενιαία τιμή διάθεσης του κρόκου Κοζάνης φτάνει σήμερα τα 2.500 ευρώ το κιλό, επιβεβαιώνοντας την υψηλή αξία του προϊόντος, αλλά και την απαιτητική διαδικασία παραγωγής του. Το πολύτιμο προϊόν, που συσκευάζεται στις εγκαταστάσεις του Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης, διατίθεται στην ελληνική αγορά αλλά και σε αγορές του εξωτερικού, αποτελώντας ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα εξαγώγιμα προϊόντα της περιοχής.

Προς το παρόν, πάντως, η εικόνα στα κροκοχώραφα προκαλεί ανησυχία στους παραγωγούς. Όλοι στρέφουν το βλέμμα στις επόμενες ημέρες, ελπίζοντας ότι το πολύτιμο μοβ άνθος θα κάνει την εμφάνισή του, ώστε η φετινή συγκομιδή να μην αποδειχθεί ακόμη μία δύσκολη χρονιά για τον κρόκο Κοζάνης.

Η βρετανική κυβέρνηση αγνοεί τις εκκλήσεις του κλάδου και ανακοινώνει, στο πλαίσιο του Προϋπολογισμού που παρουσιάστηκε στις 28 Οκτωβρίου, αύξηση 4,55% στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα αλκοολούχα ποτά.

Στη βρετανική αγορά, οι φόροι μπορούν να αντιπροσωπεύουν έως και τα δύο τρίτα της τιμής ενός μπουκαλιού κρασιού.

Χαρακτηρίζοντας την αύξηση αυτή «σοκαριστική», ο Miles Beale, διευθυντής της Wine & Spirit Association που εκπροσωπεί περισσότερες από 300 επιχειρήσεις του τομέα, καταγγέλλει ένα «ιλιγγιώδες φορολογικό σοκ». Εκτιμά ότι αυτή η νέα αύξηση «απειλεί να προκαλέσει ασφυξία τον βρετανικό κλάδο ποτών, ο οποίος δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να μετακυλήσει τις αυξήσεις των τιμών στους καταναλωτές, των οποίων η αγοραστική δύναμη βρίσκεται ήδη υπό πίεση».

Στην πράξη, από την 1η του προσεχούς Φεβρουαρίου, η αύξηση αυτή θα μεταφραστεί, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, σε επιπλέον κόστος 18 πενών (δηλαδή περίπου 22 λεπτά του ευρώ) σε ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί με 14,5% αλκοόλ. Θα ανέλθει  τις 16 πένες σε ένα μπουκάλι αφρώδους οίνου με 12% αλκοόλ, έναντι 14 πενών για ένα Prosecco με 11% αλκοόλ. Οι αυξήσεις θα είναι ακόμη πιο έντονες για τα ενισχυμένα κρασιά και τα αποστάγματα: 25 πένες σε ένα μπουκάλι Porto, 49 πένες για το τζιν και 52 πένες για το ουίσκι.

Οι προηγούμενες αυξήσεις έχουν επιφέρει πτώση 8% στις πωλήσεις κρασιών από το 2023

Αυτή η νέα αύξηση επιβεβαιώνει αυτό που η WSTA χαρακτηρίζει ως «τη μεγαλύτερη αύξηση των φόρων στο αλκοόλ εδώ και 50 χρόνια». Από την έναρξη ισχύος του νέου συστήματος υπολογισμού των ειδικών φόρων κατανάλωσης τον Αύγουστο του 2023, οι όγκοι των κρασιών που πωλήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκαν κατά 8% και των αποσταγμάτων κατά 15%, σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς που επικαλείται η ένωση.

Με αυτή τη νέα προσαύξηση, οι φόροι σε ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί 14,5% αλκοόλ θα έχουν αυξηθεί κατά 1,50 λίρα (£), δηλαδή κατά 56%, μέσα σε τριάμισι χρόνια. Η αύξηση θα φτάσει τα 2,19 £ (+61%) για το Porto –του οποίου ο ΕΦΚ θα ανέλθει στα 4,80 £ ανά μπουκάλι τον ερχόμενο Φεβρουάριο– και  25% για το τζιν (+2,15 £). Μόνο οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης σε ένα μπουκάλι τζιν θα ανέρχονται τότε σε 9,33 £. Αριθμοί που, πράγματι, προκαλούν ζάλη…

Σημείωση ΚΕΟΣΟΕ : Η βρετανική κυβέρνηση ακολουθεί κατά γραμμα τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ), ο οποίος προτρέπει τις κυβερνήσεις παγκόσμια, να αυξήσουν τους φόρους κατανάλωσης των αλκοολούχων ποτών, προκειμένου να μειωθεί η κατανάλωσή τους.

Αντιπεριφέρεια Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας Περιφέρειας Θεσσαλίας

Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα δράσεων, διεθνών εκθέσεων, επιχειρηματικών αποστολών και επιστημονικών εκδηλώσεων υλοποιεί η Περιφέρεια Θεσσαλίας, μέσω της Αντιπεριφέρειας Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας, κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου και τις αρχές Δεκεμβρίου 2026.

Με επίκεντρο τη στήριξη των παραγωγών, των συνεταιρισμών και των επιχειρήσεων του αγροδιατροφικού τομέα, οι πρωτοβουλίες αυτές στοχεύουν στην προβολή των θεσσαλικών προϊόντων, στην ανάπτυξη νέων εμπορικών συνεργασιών, στην ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας και στη διασύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με την καινοτομία και τις διεθνείς αγορές.

Το πρόγραμμα των δράσεων περιλαμβάνει:

•           5–8 Νοεμβρίου, Βόλος: Συνδιοργάνωση συνεδρίου για τη βιώσιμη διαχείριση των μεσογειακών υδάτινων οικοσυστημάτων και φυσικών πόρων υπό τις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες.

•           6 Νοεμβρίου, Ζαγορά Πηλίου: Συνδιοργάνωση ημερίδας για τα προβλήματα της καλλιέργειας της καστανιάς και τη στήριξη των παραγωγών.

•           11–13 Νοεμβρίου, Ηράκλειο Κρήτης: Συμμετοχή στην ετήσια συνάντηση των Ελληνικών Περιφερειών της AREPO, με αντικείμενο την προστασία και ανάδειξη των προϊόντων ποιότητας και γεωγραφικής προέλευσης.

•           13–15 Νοεμβρίου, Θεσσαλονίκη: Συμμετοχή στη διεθνή έκθεση «FOOD AND DRINKS by Detrop 2026», σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Λάρισας, με τη στήριξη 8 θεσσαλικών επιχειρήσεων.

•           13–16 Νοεμβρίου, Θεσσαλία: Οργάνωση ταξιδίου Εξοικείωσης (familiarization trip) Βρετανών Επαγγελματιών & Διαμορφωτών Γνώμης του τομέα οίνου με στόχο την άμεση επαφή τους με τους τοπικούς παραγωγούς, τα οινοποιεία, τις ποικιλίες και την περιοχή.

•           15–17 Νοεμβρίου, Σικάγο, ΗΠΑ: Συμμετοχή στη διεθνή έκθεση «PLMA Chicago 2026», σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Λάρισας, με τη στήριξη 3 θεσσαλικών επιχειρήσεων, για την ανάπτυξη εξαγωγικών συνεργασιών.

•           17 Νοεμβρίου, Βαρσοβία, Πολωνία: Συνδιοργάνωση του «1ου Πανθεσσαλικού Αγροδιατροφικού Φόρουμ και Στοχευμένης B2B Επιχειρηματικής Αποστολής», σε συνεργασία με τα Επιμελητήρια Λάρισας, Μαγνησίας και Τρικάλων, με τη συμμετοχή 12 θεσσαλικών επιχειρήσεων.

•           20–22 Νοεμβρίου, Νάπολη, Ιταλία: Διοργάνωση επιχειρηματικής και εμπορικής αποστολής με τη συμμετοχή 6 θεσσαλικών συνεταιρισμών καστάνου, για τη διερεύνηση νέων εμπορικών συνεργασιών.

•           27–28 Νοεμβρίου, Λάρισα: Υλοποίηση της «Εξαγωγικής Ακαδημίας», διήμερης δράσης ενημέρωσης και εκπαίδευσης επιχειρήσεων, στο πλαίσιο του τριετούς Στρατηγικού Σχεδίου Προβολής των αγροδιατροφικών προϊόντων της Περιφέρειας.

•           30 Νοεμβρίου, Λάρισα, Συνδιοργάνωση Ημερίδας με το Europe Direct Θεσσαλίας και τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, με θέμα «Ευρωπαϊκές Πολιτικές και Ψηφιακή Γεωργία: Νέα ΚΑΠ, έρευνα και εφαρμογές στην υπηρεσία του Θεσσαλού αγρότη», στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προτεραιότητας 2024–2029 «Διατήρηση της ποιότητας ζωής μας: επισιτιστική ασφάλεια, νερό και φύση».

•           4-5 Δεκεμβρίου, Λάρισα: Διοργάνωση της «ΓΙΟΡΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΥ ΟΣΠΡΙΟΥ», με στόχο την ανάδειξη των τοπικών προϊόντων και τη σύνδεση της παραγωγής με τη γαστρονομία και την εκπαίδευση.

Σύμφωνα με τον Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας κ. Δημήτριο Τσέτσιλα, οι δράσεις αυτές εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό της Περιφερειακής Αρχής, με στόχο την υλοποίηση των στρατηγικών προτεραιοτήτων της στον πρωτογενή τομέα, υπό τον Περιφερειάρχη Δρ. Δημήτριο Κουρέτα, για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα, την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της θεσσαλικής γης και τη διεύρυνση της παρουσίας των τοπικών προϊόντων στην ελληνική και τη διεθνή αγορά. Στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου, ανταγωνιστικού και εξωστρεφή πρωτογενούς τομέα, που θα προσφέρει πραγματικές ευκαιρίες απασχόλησης, αξιοπρεπές εισόδημα και προοπτική στους νέους ανθρώπους, ώστε να μπορούν να παραμένουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.

Επιστολή προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τον Γενικό Γραμματέα ΑΑΤ, καθώς και τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) απέστειλε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτριος Κουρέτας, αναδεικνύοντας τον αυτόματο αποκλεισμό των πληγέντων παραγωγών της παρακάρλιας περιοχής από την απαλλαγή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο.

Συγκεκριμένα, η νέα ψηφιακή πλατφόρμα myDiesel της ΑΑΔΕ, η οποία τέθηκε σε υποχρεωτική λειτουργία την 1η Νοεμβρίου 2026, καθιερώνει την απευθείας απαλλαγή του ΕΦΚ στην αντλία με απαράβατη προϋπόθεση την υποβολή δήλωσης ΟΣΔΕ για τα έτη 2025 ή 2026. Ωστόσο, εξαιτίας των ολικών καταστροφών που προκάλεσαν τα ακραία φαινόμενα «Daniel» και «Elias» τον Σεπτέμβριο του 2023, χιλιάδες στρέμματα παραμένουν εκτός παραγωγικής διαδικασίας μέχρι και σήμερα. Αποτέλεσμα είναι οι πληγέντες παραγωγοί να μην έχουν περιλάβει τα εν λόγω αγροτεμάχια στις δηλώσεις ΟΣΔΕ των ετών αναφοράς και να αποκλείονται αυτόματα από το ευνοϊκό μέτρο. Οι αγρότες της περιοχής βρίσκονται σε πλήρη οικονομική εξάντληση και χωρίς εισόδημα εδώ και τρία χρόνια, αδυνατώντας να καλύψουν τόσο το κόστος αποκατάστασης των πλημμυρισμένων εκτάσεων όσο και το κόστος παραγωγής στα εναπομείναντα καλλιεργήσιμα κτήματα.

Για την αποκατάσταση αυτής της κατάφωρης αδικίας, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας ζητά την άμεση λήψη των εξής ειδικών μέτρων:

-Θεσμοθέτηση Ειδικής Νομοθετικής Ρύθμισης για την ένταξη των πλημμυροπαθών της Κάρλας σε ειδικό καθεστώς δικαιούχων, χωρίς την προϋπόθεση ενεργού ΟΣΔΕ 2025 ή 2026.

-Υπολογισμό της έκπτωσης στο αγροτικό πετρέλαιο με βάση τις δηλώσεις ΟΣΔΕ των προηγούμενων ετών πριν την κακοκαιρία Daniel.

-Αυτόματη διασύνδεση της πλατφόρμας myDiesel με το Μητρώο Κρατικής Αρωγής, ώστε να διασταυρώνονται τα ΑΦΜ των πληγέντων και να εκδίδεται το ψηφιακό κουπόνι (QR Code).

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα τη στήριξη του αγροτικού κόσμου, την επανεκκίνηση της παραγωγής και την ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα, παραμένοντας στη διάθεση των αρμόδιων φορέων για κάθε αναγκαία συνεργασία.