Γιάννης Ανδριανός: Η επιστημονική γνώση βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας και της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού ελαιολάδου

Στη σημασία της επιστημονικής γνώσης και έρευνας για την ενίσχυση της ποιότητας, της ανταγωνιστικότητας και της προστιθέμενης αξίας του ελληνικού ελαιολάδου αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός, στον χαιρετισμό του στο επιστημονικό Συνέδριο «Η Επιστήμη του Ελαιολάδου – Ποιότητα, Καινοτομία, Βιωσιμότητα», που διοργάνωσαν στο Ηράκλειο το Περιφερειακό Τμήμα Κρήτης της Ένωσης Ελλήνων Χημικών και το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης.    

Ο κ. Ανδριανός τόνισε ότι βασικό ζητούμενο είναι «να μετατρέψουμε το δεδομένο πλεονέκτημα της ποιότητας του ελληνικού ελαιολάδου σε ακόμη μεγαλύτερη αξία», μέσα από την επιστημονική τεκμηρίωση της ποιότητας, την πιστοποίηση της προέλευσης και των χαρακτηριστικών του, την προστασία της αυθεντικότητας και την ισχυρότερη παρουσία του στις διεθνείς αγορές.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης και για την προάσπιση των ελληνικών προϊόντων σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, επισημαίνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την Κορωνέικη ποικιλία, μια από τις σημαντικές ποικιλίες για την ελληνική ελαιοπαραγωγή, και τις πρόσφατες θετικές εξελίξεις ως προς τα διεθνή πρότυπα για τα όρια των ολικών στερολών. Συγκεκριμένα, η πρόσφατη αναθεώρηση του διεθνούς εμπορικού προτύπου του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας διατήρησε, εν αναμονή περαιτέρω επιστημονικών μελετών, το ειδικό ελάχιστο όριο των 800 mg/kg για τα μονοποικιλιακά εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα Κορωνέικης, αντί του γενικού ορίου των 1.000 mg/kg, ενώ παράλληλα ήρε τον χρονικό περιορισμό που είχε τεθεί για την παρέκκλιση.

Παράλληλα, υπογράμμισε τον ρόλο της έρευνας στην αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, στην ορθολογικότερη χρήση του νερού και στη φυτοπροστασία, σημειώνοντας ότι για τη δακοκτονία η προμήθεια των αναγκαίων υλικών έχει για πρώτη φορά σχεδιαστεί σε πολυετή βάση για την περίοδο 2026–2028, ώστε να υπάρχει έγκαιρη διαθεσιμότητα, καλύτερος προγραμματισμός και δυνατότητα αποθέματος για έκτακτες ανάγκες με τις σχετικές συμβάσεις να έχουν ήδη υπογραφεί και τις παραδόσεις να έχουν ξεκινήσει.

Κλείνοντας, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η περαιτέρω ανάπτυξη της ελληνικής ελαιοκομίας απαιτεί σταθερή συνεργασία μεταξύ Πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας, παραγωγών, συνεταιρισμών, ελαιοτριβείων και επιχειρήσεων τυποποίησης και εξαγωγής, ώστε η γνώση και η έρευνα να μετατρέπονται σε απτά οφέλη για την παραγωγή και την ελληνική οικονομία.

Με χαμηλότερες προσδοκίες σε σχέση με την αρχική εικόνα ξεκινά η φετινή ελαιοκομική περίοδος στη Λέσβο, καθώς η παραγωγή αναμένεται να κινηθεί περίπου στο 50% μιας κανονικής χρονιάς.

Η συγκομιδή έχει ήδη ξεκινήσει σε ορισμένες περιοχές του νησιού, ενώ τα πρώτα ελαιοτριβεία άνοιξαν τις πύλες τους. Στη Λουτρόπολη Θερμής, το ελαιοτριβείο του Μπάμπη Παπαδέλλη ξεκίνησε τη λειτουργία του, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου.

“Θα πάμε περίπου στο 50%”

Όπως εξήγησε σε συνέντευξη του στην ΕΡΤ ο κ. Παπαδέλλης με την ιδιότητα του ελαιοπαραγωγού, ελαιοτριβέα και τυποποιητή, η φετινή παραγωγή δεν είναι αυτή που αναμενόταν αρχικά. Φέτος δεν είναι παραγωγή όπως την αναμέναμε. Θα πάμε περίπου στο 50%.

Όπως ανέφερε, τα δέντρα είχαν στρεσαριστεί σημαντικά και έχασαν μεγάλο μέρος του φυλλώματός τους. Μετά τις βροχές έδωσαν νέα βλάστηση, με αποτέλεσμα να μην μπορέσουν να δημιουργήσουν την παραγωγή που θα οδηγούσε σε μια μεγαλύτερη χρονιά. Ωστόσο, όπως τόνισε, η μικρότερη παραγωγή μπορεί να λειτουργήσει, υπό προϋποθέσεις, ακόμη και θετικά για τους παραγωγούς.

Οι ελλείψεις εργατικών χεριών και το υψηλό κόστος

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει και φέτος ο ελαιοκομικός τομέας είναι η έλλειψη εργατικών χεριών, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος των ημερομισθίων. Όπως σημείωσε ο κ. Παπαδέλλης, μια χρονιά με πολύ μεγάλη παραγωγή, χαμηλές τιμές λαδιού και ταυτόχρονα περιορισμένη διαθεσιμότητα εργατών θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα στους παραγωγούς.

Όταν τα ημεροκάματα είναι πάρα πολύ ψηλά και η τιμή του λαδιού χαμηλά, δεν συμφέρει τον παραγωγό να βγει στο χωράφι να μαζέψει τις ελιές, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι τιμές παραγωγού

Σε ό,τι αφορά τις τιμές, οι πρώτες εκτιμήσεις στη Λέσβο κινούνται στα επίπεδα που καταγράφονται και σε άλλες ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας. Για τα εξαιρετικά ελαιόλαδα, με οξύτητες περίπου 0,3 και 0,4, η τιμή παραγωγού εκτιμάται γύρω στα 4 ευρώ το κιλό, με μικρές διαφοροποιήσεις. Για τα παρθένα ελαιόλαδα, η τιμή για το άσο αναμένεται περίπου στα 3,20 έως 3,25 ευρώ το κιλό, ενώ για τα βιομηχανικά/λαμπάντε η εκτίμηση κινείται περίπου στα 2,50 ευρώ. Πρόκειται για τιμές που αφορούν τον παραγωγό και όχι την τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής στο ράφι.

Στα 6 έως 6,50 ευρώ το λίτρο η εκτίμηση για τον καταναλωτή

Σε επίπεδο λιανικής, οι νέες τιμές της φετινής παραγωγής δεν έχουν ακόμη περάσει πλήρως στα ράφια. Ήδη, πάντως, έχει αρχίσει να καταγράφεται πτώση στις τιμές του ελαιολάδου και η εκτίμηση είναι ότι το προϊόν μπορεί να φτάσει στον καταναλωτή περίπου στα 6 έως 6,50 ευρώ το λίτρο, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση.

Το στοίχημα της τυποποίησης στη Λέσβο

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο κ. Παπαδέλλης και στην ανάγκη ενίσχυσης του τυποποιημένου λεσβιακού ελαιολάδου. Όπως ανέφερε, στόχος των τυποποιητών είναι να δημιουργηθεί ένα ισχυρό brand από τη Λέσβο, το οποίο θα μπορεί να σταθεί στις αγορές και να προσελκύσει καταναλωτές, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Για τον τενεκέ, όπως διευκρινίστηκε, δεν υπάρχει απαγόρευση της συγκεκριμένης συσκευασίας. Υπάρχει όμως και η δυνατότητα του τυποποιημένου τενεκέ, ο οποίος, όπως επισημάνθηκε, δίνει στον καταναλωτή ένα προϊόν με συγκεκριμένη ταυτότητα, όνομα, εγγύηση και στοιχεία προέλευσης.

Ο Μ. Σχοινάς στο Συμβούλιο Γεωργίας στις Βρυξέλλες: Ευρωπαϊκή άμεση δράση για το κόστος παραγωγή

Προσερχόμενος στο Συμβούλιο ο ΥπΑΑΤ έκανε την ακόλουθη δήλωση:

Σε αυτούς τους δύσκολους γεωπολιτικά καιρούς, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής γεωργίας πρέπει να είναι κάτι το αυτονόητο. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους παραγωγούς. Αφορά την κοινωνία, αφορά την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης, αφορά την ανθεκτικότητά μας να τα καταφέρουμε, σε αυτό το δύσκολο κόσμο.

Πρώτη λοιπόν προτεραιότητα πρέπει να είναι ο έλεγχος του κόστους παραγωγής. Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκή -άμεση- δράση για να ελέγξουμε τους συντελεστές του κόστους παραγωγής, το πετρέλαιο, τα λιπάσματα, οτιδήποτε άλλο κρατάει τις τιμές ψηλά. Αυτό πρέπει να είναι ευρωπαϊκή προτεραιότητα.

Ακριβώς το ίδιο, στην ίδια στόχευση, πρέπει να αρχίσουμε σοβαρά να προωθούμε την ανασύσταση της κτηνοτροφίας στην Ελλάδα. Η χώρα δοκιμάζεται από τις επιζωοτίες, αλλά μόλις κλείσουμε αυτό το κεφάλαιο, θα πρέπει επειγόντως να αρχίσουμε οργανωμένα, με ελέγχους, να ανασυστήσουμε τα κοπάδια μας. Να μπορέσουμε, δηλαδή, να δώσουμε περισσότερη παραγωγή, άρα να ελέγξουμε και τις τιμές.

Και τέλος συνεχίζεται, και εντείνεται, η κουβέντα για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική από το 2028 μέχρι το 2034. Όλες αυτές οι αποφάσεις πρέπει να κουμπώσουν σε εργαλεία και πόρους που θα κάνουν τη διαφορά και νομίζω ότι δεν είμαστε μακριά από αυτό το στόχο. Η Ελλάδα είναι μια χώρα με νησιωτική επικράτεια, με πολλές ορεινές περιοχές, με μικρό κλήρο.

Άρα όλα αυτά μας υποχρεώνουν να αναζητήσουμε ισχυρότερες ευρωπαϊκές λύσεις.

Οι έλεγχοι της DG AGRI εκθέτουν Κυβέρνηση και ΑΑΔΕ, προειδοποιούν για στάση πληρωμών των επιδοτήσεων και δικαιώνουν τους γεωτεχνικούς δημοσίους υπαλλήλους

Η επιστολή παρατηρήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 14ης Σεπτεμβρίου 2026, δεν επιτρέπει άλλες θριαμβολογίες. Καταγράφει σοβαρές ελλείψεις στους ελέγχους των ενισχύσεων, στην πιστοποίηση των βιολογικών, στην εποπτεία των φορέων πιστοποίησης και στην επαλήθευση της επιλεξιμότητας εκτάσεων και ζώων. Μάλιστα, η Επιτροπή εξετάζει τον αποκλεισμό μέρους των δαπανών από την ενωσιακή χρηματοδότηση και απαιτεί διορθωτικά μέτρα και ποσοτικοποίηση του κινδύνου.

Η απάτη συνεχίζεται καθώς όπως φαίνεται οι έλεγχοι μένουν στα χαρτιά. Σύμφωνα με την DG AGRI, ο ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ πραγματοποίησε το 2025 μόλις 62 από τους 175 προβλεπόμενους εποπτικούς ελέγχους, ενώ δεν επαλήθευε επαρκώς τη συμμόρφωση των φορέων πιστοποίησης. Την ίδια περίοδο, φορέας συνέχισε να εκδίδει πιστοποιητικά παρότι η ανάθεση καθηκόντων του είχε ανασταλεί. Αυτή η ολιγωρία αφήνει εκτεθειμένους τους πραγματικούς παραγωγούς και τη χώρα.

Αυτά είναι ευρήματα της ευρωπαϊκής ελεγκτικής διαδικασίας, όχι συνδικαλιστικές εικασίες. Δεν σημαίνουν ότι κάθε παραγωγός ή υπάλληλος παρανόμησε. Σημαίνουν όμως ότι δεν έχουν ληφθεί και εφαρμοστεί τα σοβαρά, αποτελεσματικά και επαληθεύσιμα μέτρα που απαιτούνται για να προστατευθούν τα ενωσιακά κονδύλια, οι πραγματικοί παραγωγοί και η αξιοπιστία της χώρας.

Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ παρουσιάστηκε ως εγγύηση ενός σύγχρονου και αξιόπιστου συστήματος. Η αλλαγή της διοικητικής ταμπέλας, όμως, δεν αποτελεί απόδειξη ότι άλλαξαν οι έλεγχοι στην πράξη. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να εντοπίζει τέτοια κενά, γεννάται ένα πολιτικά αμείλικτο ερώτημα: τι εμποδίζει την Πολιτεία να συγκρουστεί αποτελεσματικά με όσους εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες του συστήματος εις βάρος των έντιμων αγροτών; Είναι ανικανότητα, ανοχή ή μια ιδιότυπη ομηρία απέναντι σε συμφέροντα που λυμαίνονται τις ενισχύσεις; Θέλουμε να πιστεύουμε ότι το τελευταίο είναι αδιανόητο. Η κυβέρνηση οφείλει να το αποδείξει με πράξεις.

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, κ. Κωστής Χατζηδάκης, έχει αναλάβει δημόσια να υπερασπιστεί τη μεταρρύθμιση και έχει διαβεβαιώσει ότι η μετάβαση στην ΑΑΔΕ θα δημιουργήσει αξιόπιστο σύστημα. Η ομάδα συμβούλων και «σοφών» που τον πλαισιώνει δεν υποκαθιστά τους πραγματικούς ελέγχους ούτε αίρει την πολιτική ευθύνη. Το έντιμο είναι να εξηγήσει δημόσια τι γνώριζε, ποιες διαβεβαιώσεις έδωσε στον Πρωθυπουργό και γιατί η εικόνα που παρουσιάζεται στην έκθεση της DG AGRI απέχει τόσο από την εικόνα της εξυγίανσης που προέβαλε η κυβέρνηση.

Η ΠΟΓΕΔΥ ζητά να δημοσιοποιηθούν το συγκεκριμένο σχέδιο διορθωτικών μέτρων, οι υπεύθυνοι και τα χρονοδιαγράμματά του, να διερευνηθούν εξατομικευμένα οι σοβαρές ασυμφωνίες της έκθεσης, να εξασφαλιστούν ανεξάρτητοι, έγκαιροι έλεγχοι με επαρκές γεωτεχνικό προσωπικό και να αναζητηθούν οι διοικητικές, πειθαρχικές, ποινικές και πολιτικές ευθύνες όπου προκύπτουν.

Η ΠΟΓΕΔΥ δικαιώνεται, δυστυχώς, για όσα προειδοποιεί δημόσια εδώ και χρόνια. Όταν οι προειδοποιήσεις των γεωτεχνικών αγνοούνται, η απάτη βρίσκει χώρο και τον λογαριασμό πληρώνουν οι πραγματικοί παραγωγοί και η χώρα. Η ώρα των διαβεβαιώσεων τελείωσε. Ήρθε η ώρα των ελέγχων, της λογοδοσίας και των πολιτικών ευθυνών.