Προτάσεις του Αντιπεριφερειάρχη Θεσσαλονίκης Κώστα Γιουτίκα για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μεταφοράς ΑΕΚΚ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΑΕΚΚ
Τι ισχύει σήμερα
*Σύμφωνα με το άρθρο 66 του Ν.4819/2021, «απαγορεύονται η εγκατάλειψη, η απόρριψη ή η ανεξέλεγκτη διαχείριση των αποβλήτων, καθώς και η δημιουργία απορριμμάτων».
*Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 9 του Ν. 4819/2021, διαχείριση αποβλήτων είναι «η συλλογή, μεταφορά, ανάκτηση (συμπεριλαμβανομένης της διαλογής), και η διάθεση αποβλήτων. Η μεταφορά αποβλήτων αποτελεί δηλαδή ένα τμήμα της αλυσίδας ενεργειών που αποκαλείται με μία λέξη διαχείριση αποβλήτων και επομένως απαγορεύεται η ανεξέλεγκτη εκτέλεσή της.
*Σύμφωνα με το άρθρο 52 παρ. 3 του Ν. 4819/2021, για την οδική μεταφορά ΑΕΚΚ δεν απαιτείται ειδική διοικητική άδεια, αλλά όταν μια τέτοια μεταφορά εκτελείται σε επαγ-γελματική βάση, απαιτείται εγγραφή και καταχώριση στο ηλεκτρονικό μητρώο αποβλήτων (ΗΜΑ), καθώς και ο συλλέκτης - μεταφορέας να διαθέτει ασφαλιστήριο συμβόλαιο, στο οποίο αναγράφεται ότι η ασφαλιστική κάλυψη αφορά τρίτους και την επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση σε περίπτωση ζημιάς.
Στην υφιστάμενη νομοθεσία διαπιστώνεται ένα κενό όσον αφορά στον έλεγχο και την επιβολή κυρώσεων για την παράνομη μεταφορά και διάθεση των αποβλήτων, κυρίως των ΑΕΚΚ, η οποία λαμβάνει χώρα κατά κανόνα οδικώς.
Το αποτέλεσμα είναι να γίνεται ανεξέλεγκτη διάθεση ΑΕΚΚ και λοιπών μπάζων σε ρέματα, δίπλα σε οδούς ή σε μη αδειοδοτημένους μπαζότοπους, προκαλώντας ρύπανση και υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Επιπλέον τα ΑΕΚΚ αυτά δεν επεξεργάζονται σε κάποια μονάδα και δεν παράγονται από αυτά δευτερογενή προϊόντα που μπορούν να διατεθούν στην αγορά για συναφείς χρήσεις.
Τι προτείνει ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης
Στην κατεύθυνση της πληρέστερης και αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης του φαινομένου της παράνομης μεταφοράς ΑΕΚΚ με σκοπό την ανεξέλεγκτη απόρριψη τους στο έδαφος, προτείνονται οι ακόλουθες ρυθμίσεις, οι οποίες προτείνονται να ενσωματωθούν στους ν. 4042/2012 και ν. 4819/2021.
Α) Τροποποιήσεις του Ν. 4819/2021
Προσθήκη άρθρου 69Α στο ν. 4819/2021, με το παρακάτω περιεχόμενο.
«Άρθρο 69Α – Κυρώσεις και διοικητικά μέτρα για την παράνομη οδική μεταφορά ΑΕΚΚ
1.Αρμόδιες ανακριτικές αρχές για τον έλεγχο της παράνομης μεταφοράς ΑΕΚΚ είναι η αρμόδια αστυνομική αρχή ,ή, η λιμενική αρχή ,ή, η αρμόδια Δημοτική Αρχή (Δημοτική Αστυνομία).
2.Οι παραπάνω ανακριτικές και ελεγκτικές αρχές εκτελούν αυτεπάγγελτους ελέγχους σε οδικά οχήματα που μεταφέρουν απόβλητα εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος νόμου ,ή και άλλα απόβλητα, με σκοπό τον έλεγχο της συμμόρφωσης με τα προβλεπόμενα από τον παρόντα νόμο (άρθρα 4, 30, 35, 41, 52, 66), από το άρθρο 85 του ν. 4685/2020 και τη λοιπή νομοθεσία.
3.Ο έλεγχος της συμμόρφωσης με τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του παρόντος νόμου για τη συλλογή και μεταφορά των ΑΕΚΚ, περιλαμβάνει κατ΄ ελάχιστον τα ακόλουθα:
- Βεβαίωση εγγραφής και καταχώρισης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ)
- Ασφαλιστήριο συμβόλαιο, στο οποίο να αναγράφεται ότι η ασφαλιστική κάλυψη αφορά σε τρίτους και στην επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση σε περίπτωση ζημιάς, ύψους κατ’ ελάχιστο εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ ετησίως. Στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο πρέπει να προσδιορίζονται οι κωδικοί ΕΚΑ των αποβλήτων και να προσδιορίζεται ο ασφαλιζόμενος οργανισμός ή επιχείρηση.
- Τον έλεγχο τοποθέτησης ηλεκτρονικού συστήματος εντοπισμού θέσης (GPS), σύμφωνα με το άρθρο 30 του Ν. 4819/2021.
Ο έλεγχος θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει:
- Τεκμηρίωση προέλευσης και προορισμού του φορτίου με τα ανάλογα παραστατικά, από όπου θα προκύπτει ο παραγωγός των ΑΕΚΚ, ο μεταφορέας και ο αποδέκτης των ΑΕΚΚ. Κατά τον έλεγχο, το έγγραφο τεκμηρίωσης πρέπει να είναι διαθέσιμο σε έντυπη ,η, και σε ηλεκτρονική μορφή (π.χ. σε κινητό) . Τα παραπάνω προβλέπονται από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) βάσει του οποίου στις περιπτώσεις Φορτηγών Δημόσιας Χρήσης (Φ.Δ.Χ.) απαιτείται η υποχρεωτική εξέταση των ανωτέρω εγγράφων, καθώς δεν επιτρέπεται η μεταφορά οποιουδήποτε υλικού χωρίς την προβλεπόμενη από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο νόμιμη τεκμηρίωση.
- Μεταφορά ΑΕΚΚ από όχημα που δεν ανήκει σε αδειοδοτημένο φορέα
4α. Απαγορεύεται η μεταφορά αποβλήτων από όχημα που δεν ανήκει σε αδειοδοτημένο φορέα.
4β. Σε περίπτωση διαπίστωσης παράνομης μεταφοράς από όχημα που δεν ανήκει σε αδειοδοτημένο φορέα, το όχημα θα οδηγείται συνοδεία της ελεγκτικής αρχής σε αδειοδοτημένη μονάδα επεξεργασίας ΑΕΚΚ, όπου το φορτίο των ΑΕΚΚ θα παραδίδεται προς επεξεργασία και ανακύκλωση. Η μονάδα επεξεργασίας ΑΕΚΚ εκδίδει το αποδεικτικό παραλαβής των ΑΕΚΚ και το σχετικό φορολογικοί στοιχείο (τιμολόγιο).
Η δαπάνη για την μεταφορά και επεξεργασία του φορτίου ΑΕΚΚ βαρύνει εις ολόκληρον τον οδηγό του οχήματος που κατελήφθη να μεταφέρει παράνομα τα ΑΕΚΚ και τον αναδόχο του έργου ,η, αν αυτός δεν υπάρχει, τον κύριο του έργου από τον οποίο προσήλθαν τα ΑΕΚΚ.
4γ. Στην συνέχεια το όχημα θα οδηγείται σε χώρο φύλαξης (π.χ. ΟΔΔΥ), όπου και θα του επιβάλλεται με πράξη της αρμόδιας αστυνομικής αρχής ή της λιμενικής αρχής ή της Δημοτικής Αρχής, το διοικητικό μέτρο της ακινητοποίησης του οχήματος και της αφαίρεσης των στοιχείων κυκλοφορίας του για χρονικό διάστημα τριών (3) μηνών, το οποίο θα διπλασιάζεται σε περίπτωση δεύτερης και κάθε επόμενης υποτροπής.
4δ. Η παραλαβή του οχήματος από τον ιδιοκτήτη του θα γίνεται με την προσκόμιση της εξοφλητικής απόδειξης του κόστους επεξεργασίας από την μονάδα επεξεργασίας ΑΕΚΚ . Σε περίπτωση μη προσκόμισης της εξοφλητικής απόδειξης, ο ιδιοκτήτης του οχήματος δεν θα μπορεί να παραλάβει το όχημα έστω και μετά την παρέλευση του χρονικού διαστήματος των τριών (3) μηνών.
5.Μεταφορά ΑΕΚΚ από όχημα που ανήκει σε αδειοδοτημένο φορέα
Σε περίπτωση διαπίστωσης παράνομης μεταφοράς από όχημα που ανήκει σε αδειοδοτημένο φορέα, και υπάρχουν τα παραπάνω στοιχεία ελέγχου της παρ. 2, πλην του παραστατικού τεκμηρίωσης της προέλευσης και προορισμού του φορτίου να:
5α. Επιβάλλεται διοικητική ποινή για την έλλειψη του παραστατικού τεκμηρίωσης.
5β.Ζητείται από τον οδηγό του οχήματος να αποστείλει εντός 7 ημερών την διαδρομή του οχήματος, καθώς και βεβαίωση της μονάδας διαχείρισης των ΑΕΚΚ στην οποία παρεδόθησαν τα ΑΕΚΚ.
5γ.Εναλλακτικά ή και αθροιστικά, το όχημα να οδηγείται συνοδεία της ανακριτικής αρχής σε αδειοδοτημένη μονάδα επεξεργασίας ΑΕΚΚ, όπου το φορτίο των ΑΕΚΚ θα παραδίδεται προς επεξεργασία και ανακύκλωση, ώστε να αποτραπεί η περίπτωση παραβατικής συμπεριφοράς ως προς την ανεξέλεγκτη εναπόθεση των υλικών σε παράνομους χώρους διάθεσης αποβλήτων.
- Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν εμποδίζουν την επιβολή άλλων κυρώσεων η μέτρων, ποινικών η διοικητικών, που προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία. Οι υπάλληλοι που διαπιστώνουν την κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου παράνομη μεταφορά ΑΕΚΚ, οφείλουν να συντάσσουν αμελλητί αναφορά προς την αρμόδια εισαγγελική ή και στην αρμόδια Υπηρεσία Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, για τις ενέργειες τους κατά λόγο αρμοδιότητας.
Β) Τροποποιήσεις του Ν. 4042/2012
1.Τροποποίηση του εισαγωγικού εδαφίου του άρθρου 3 ν. 4042/2012, ώστε η ισχύουσα φράση «Τιμωρούνται σύμφωνα με το άρθρο 28 του ν. 1650/1986» να αντικατασταθεί με τη φράση «Τιμωρούνται με τις κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 28 του ν. 1650/1986», ώστε να μην καταλείπεται ουδεμία αμφιβολία ότι η νομοθετική παραπομπή αφορά μόνο στις επιβαλλόμενες κυρώσεις και τα εγκλήματα του άρθρου 3 βρίσκονται τουλάχιστον στο στάδιο της απόπειρας, όταν πληρούνται τα περιγραφόμενα σε αυτά στοιχεία, ανεξάρτητα από την επέλευση ρύπανσης η υποβάθμισης.
2.Τροποποίηση της διάταξης του άρθρου 6 παρ. 3 ν. 4042/2012, ώστε η ισχύουσα φράση «Τα αδικήματα που κατ’ ελάχιστο περιγράφονται στο άρθρο 3 τιμωρούνται σύμφωνα με τους όρους και τις διακρίσεις του άρθρου 28 του ν. 1650/1986, όπως τροποποιείται με το άρθρο 7 του παρόντος νόμου» να αντικατασταθεί με τη φράση «Τα αδικήματα που περιγράφονται στο άρθρο 3 τιμωρούνται με τις κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 28 του ν. 1650/1986».
