Αγρότες σε απόγνωση: Κόστος παραγωγής, χαμηλές τιμές και αβεβαιότητα για το μέλλον

Με φόντο τις αυξανόμενες δυσκολίες στον πρωτογενή τομέα, οι αγρότες της χώρας εκπέμπουν "SOS", βλέποντας τους κόπους μιας ολόκληρης χρονιάς να μην ανταμείβονται. «Τρως τη γη με το κουτάλι, αλλά το δικό σου πιάτο μένει άδειο», λένε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα και πιο ασφυκτική.

Το βασικό ερώτημα που απασχολεί τον αγροτικό κόσμο είναι ένα: ποιες θα είναι τελικά οι φετινές τιμές πώλησης των προϊόντων; Οι παραγωγοί εργάζονται αδιάκοπα, μέρα και νύχτα, ωστόσο στο τέλος της καλλιεργητικής περιόδου συχνά δεν απομένει ούτε ένα ευρώ κέρδους. Όπως τονίζουν, όταν τα προϊόντα πωλούνται κάτω από το κόστος παραγωγής, δεν είναι πρόβλημα συγκυριών αλλά κάποιοι φέρουν ευθύνη.

Στο "στόχαστρο" των αγροτών βρίσκονται οι μεσάζοντες και τα οργανωμένα συμφέροντα της αγοράς, τα οποία, όπως υποστηρίζουν, καθορίζουν τις τιμές εις βάρος τους. «Δεν μπορεί άλλοι να αποφασίζουν για το μέλλον μας», δηλώνουν με έντονη αγανάκτηση, ζητώντας άμεσες παρεμβάσεις.

Την ίδια ώρα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις φαίνεται να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση. Η αύξηση του κόστους παραγωγής σε ενέργεια, πρώτες ύλες και μεταφορές, αναμένεται να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές πώλησης των προϊόντων.Κατά συνέπεια, οι τιμές στα ράφια προβλέπεται να αυξηθούν, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη αντίστοιχης ενίσχυσης των τιμών που λαμβάνει ο παραγωγός. Βέβαια στη διαμόρφωση των τιμών συντελούν και άλλοι παράγοντες όπως η αγοραστική δύναμη, οι καιρικές συνθήκες και φυσικά είναι ζήτημα του νόμου της προσφοράς και ζήτησης. 

Οι αγρότες επισημαίνουν ότι απαιτείται άμεση ενεργοποίηση του κρατικού μηχανισμού, ώστε να διασφαλιστεί η ισορροπία στην αγορά και να προστατευτεί το εισόδημά τους. Παράλληλα, έντονος προβληματισμός επικρατεί και για το μέλλον του εργοσήμου, καθώς πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανή κατάργησή του , μια εξέλιξη που θα μπορούσε να δημιουργήσει επιπλέον δυσκολίες στην εύρεση και απασχόληση εργατών γης.

Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, μετά από σχετική παρέμβαση φαίνεται να δρομολογείται τρίμηνη παράταση για τους εργάτες γης. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κατατεθεί σχετική τροπολογία από το αρμόδιο υπουργείο, δίνοντας προσωρινή «ανάσα» στον αγροτικό κόσμο.

Το μόνο βέβαιο είναι πως η κατάσταση δεν αφήνει περιθώρια για καθυστερήσεις. Οι αγρότες ζητούν λύσεις εδώ και τώρα, προειδοποιώντας ότι χωρίς ουσιαστικά μέτρα στήριξης, ο πρωτογενής τομέας κινδυνεύει να βρεθεί σε ακόμη βαθύτερη κρίση.

Έκτακτη οικονομική ανάσα για τις επιχειρήσεις παραγωγής τυριού στη Λέσβο που επλήγησαν από τα περιοριστικά μέτρα λόγω αφθώδους πυρετού δίνει η κυβέρνηση, με την ενεργοποίηση ειδικού προγράμματος αποζημιώσεων ύψους 8 εκ. ευρώ για το διάστημα 15 Μαρτίου έως 5 Απριλίου.

Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση, που υπογράφεται από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, και τον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά και έλαβε αριθμό ΦΕΚ Β 2146/16.4.2026 , θέτει σε εφαρμογή ένα στοχευμένο πλαίσιο στήριξης για τις επιχειρήσεις λόγω της απαγόρευσης διάθεσης γαλακτοκομικών προϊόντων, που θεσπίστηκε στο τέλος Μαρτίου μέσω Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α' 46/26-03-2026).

Η ρύθμιση αφορά επιχειρήσεις – φυσικά και νομικά πρόσωπα – που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή τυριού στη νήσο Λέσβο και προμηθεύτηκαν γάλα από τοπικούς κτηνοτρόφους κατά το χρονικό διάστημα από 15 Μαρτίου έως και 5 Απριλίου 2026.

Η ενίσχυση καταβάλλεται με τη μορφή αποζημίωσης και υπολογίζεται βάσει της τεκμηριωμένης απώλειας εισοδήματος. Συγκεκριμένα:

• Προκύπτει από το άθροισμα της αξίας των τιμολογίων αγοράς γάλακτος.
• Δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/12 του ετήσιου κύκλου εργασιών ΦΠΑ (έτους 2025) της επιχείρησης.
• Δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του 100% των επιλέξιμων δαπανών.

Η χρηματοδότηση προέρχεται από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. 

Σύμφωνα με τη σχετική ΚΥΑ, οι επιχειρήσεις υποβάλλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά στην αρμόδια κτηνιατρική αρχή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου εντός 15 ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης.

Παράλληλα, εντός 20 ημερών, η αρμόδια αρχή συγκεντρώνει και επαληθεύει τα στοιχεία και εκδίδει αναλυτική κατάσταση δικαιούχων, η οποία διαβιβάζεται στο ΥΠΑΑΤ.

Η καταβολή των ενισχύσεων θα πραγματοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διασταυρώσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχο την ταχεία και στοχευμένη στήριξη των επιχειρήσεων που επλήγησαν.

Με την ενεργοποίηση του μέτρου, επιδιώκεται η άμεση αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων που προκάλεσαν τα υγειονομικά μέτρα, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της παραγωγικής δραστηριότητας στον κλάδο της τυροκομίας στη Λέσβο.                                                               

Δήλωση Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά:

«Η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε στη Λέσβο είναι αντικειμενικά δύσκολη και απαιτεί σοβαρότητα και συντονισμένη δράση. Κατά το πρόσφατο ταξίδι μου στις Βρυξέλλες, είχα την ευκαιρία να συζητήσω εκτενώς με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων, Olivér Várhelyi  για τις εξελίξεις στο νησί και να διαπιστώσω στην πράξη τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα μέτρα βιοασφάλειας που εφαρμόζει η χώρα μας.

Παράλληλα, όμως, σε εθνικό επίπεδο, προχωρούμε σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις με μετρήσιμο αποτύπωμα. Ήδη ενεργοποιήθηκε πρόγραμμα αποζημιώσεων ύψους έως 8 εκατομμυρίων ευρώ για τις επιχειρήσεις που επλήγησαν λόγω των μέτρων που επιβλήθηκαν, ενώ συνεχίζουμε να διαθέτουμε πόρους για την κάλυψη των απωλειών εισοδήματος και τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας .

Δεν υπάρχει περιθώριο για εφησυχασμό και χαλάρωση. Τα μέτρα βιοασφαλείας που έχουν ανακοινωθεί πρέπει να εφαρμοστούν, με στόχο τον περιορισμό της νόσου. Προς τούτο απαιτείται η απόλυτη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων».