ΚΕΟΣΟΕ: Ο φορέας των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων στη Γαλλία θέλει να καταργηθεί η ΚΟΑ οίνου και να θεσπισθεί ενίσχυση ανά εκτάριο αμπελώνα
Ο φορέας των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων στη Γαλλία θέλει να καταργηθεί η ΚΟΑ οίνου και να θεσπισθεί ενίσχυση ανά εκτάριο αμπελώνα: «Δεν μπορούμε άλλο να ανεχόμαστε οι ενισχύσεις να πηγαίνουν στους μεγαλύτερους»
Θεωρώντας ότι οι ευρωπαϊκές ενισχύσεις στον αμπελοοινικό τομέα ωφελούν μόνο τους μεγαλύτερους παίκτες, το συνδικάτο των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων (Modef) στη Γαλλία ζητά την εφαρμογή μιας ενίσχυσης ανά εκτάριο, καθώς και μια ελάχιστη τιμή εγγυημένη από το κράτος, ώστε να αποκατασταθεί το εισόδημα στους αμπελώνες.
Ενώ η ΚΟΑ (Κοινή Οργάνωση Αγοράς) οίνου εκφράζει τη πολιτική βούληση του κλάδου για συλλογική στήριξη στρατηγικών επενδύσεων, ο Xavier Fabre θεωρεί ότι αυτοί οι «προσανατολισμοί είναι πλέον αποτυχημένοι : δεν μπορούμε να συνεχίσουμε σε αυτόν τον δρόμο. Οι εθνικοί μας εκπρόσωποι έχουν αποτύχει.
Modef – από αριστερά προς τα δεξιά: Nicolas Olive, Olivier Chateauneuf, Didier Gadea και Xavier Fabre).
Δεν μπορεί κανείς να κατηγορήσει το Κίνημα Υπεράσπισης Οικογενειακών Εκμεταλλεύσεων (Modef) για έλλειψη συνέπειας και σταθερότητας. «Σήμερα λείπουν 1.500 €/εκτάριο από τους αμπελουργούς για να είναι βιώσιμοι, απλώς για να καλύπτουν τα έξοδά τους (με βάση τον υπολογισμό αποδόσεων, κόστους και τιμών αγοράς). Με μια ενίσχυση ανά εκτάριο και δίκαιες τιμές, δεν θα χρειαζόταν τίποτα περισσότερο», δήλωσε στις 22 Οκτωβρίου ο αμπελουργός από την περιοχή Gard, Xavier Fabre, νομαρχιακός πρόεδρος του Modef, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου μετά τον τρύγο, στο Αγροτικό Επιμελητήριο της Νιμ: «Αν κοιτάξετε, τα άλλα συνδικάτα ζητούν βοηθήματα και ακόμα περισσότερα χρήματα. Αν αναπροσανατολίσουμε τα κονδύλια και αντιστρέψουμε τους συσχετισμούς δυνάμεων στο εμπόριο, θα τα καταφέρουμε: δεν υπάρχει πρόβλημα, είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης.»
Μάταιη ΚΟΑ
Διαπιστώνοντας ότι ο τρύγος του 2026 υπολογίζεται σε 35 εκατομμύρια εκατόλιτρα (hl) στη Γαλλία (το επίπεδο της περιοχής Languedoc-Roussillon πριν από 40 χρόνια) και βλέποντας τη συρρίκνωση των αμπελουργικών εκτάσεων λόγω εκριζώσεων (673.000 εκτάρια σήμερα, έναντι 800.000 πριν από 20 χρόνια), το Modef θεωρεί τη υποχώρηση του εθνικού αμπελώνα «σύμβολο της συνδιαχείρισης Κράτους-FNSEA, που μας οδηγεί κάθε χρόνο στην απώλεια χιλιάδων εκταρίων και αμπελουργών», ξεκαθαρίζει ο Xavier Fabre.
Την ώρα που οι αμπελοοινικοί φορείς κινητοποιούνται για να διατηρήσουν την Κοινή Οργάνωση Αγοράς (ΚΟΑ οίνου) στο πλαίσιο της μελλοντικής Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), το Modef αποτιμά αρνητικά τα 30 χρόνια ευρωπαϊκών ενισχύσεων για την αναδιάρθρωση των αμπελώνων, τις επενδύσεις σε οινοποιεία ή την προώθηση σε τρίτες χώρες.
Ζητώντας αυξημένο προϋπολογισμό για την επόμενη ΚΑΠ, το Modef απαιτεί το τέλος της ειδικής ΚΟΑ οίνου: «Δεν μπορούμε να ζητάμε κάθε χρόνο πριμ φύτευσης και κάθε έξι μήνες να ζητάμε πριμ για απόσταξη και εκρίζωση. Ο κλάδος δεν είναι πλέον αξιόπιστος», επικρίνει ο Xavier Fabre, προσθέτοντας ότι «δεν μπορούμε άλλο να ανεχόμαστε οι επενδυτικές ενισχύσεις να πηγαίνουν στα μεγαλύτερα οινοποιεία και να χρηματοδοτούν τις νέες εγκαταστάσεις των μεγάλων ομίλων. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να έχουμε επιδοτήσεις εξαγωγών που ωφελούν τους εμπόρους που έρχονται να σου αγοράσουν το κρασί στην χαμηλότερη τιμή.»
Για τόσα εκτάρια, παίρνεις τόσα
Εν κατακλείδι, «ζητάμε από την επόμενη ΚΑΠ την κατάργηση της ΚΟΑ οίνου, ώστε τα κονδύλια να μη χρησιμοποιούνται πλέον για την καταστροφή του παραγωγικού δυναμικού, αλλά για την ανάπτυξη της οικογενειακής αμπελουργίας και να περάσουμε, όπως σχεδόν σε όλες τις αγροτικές παραγωγές, σε μια ενίσχυση ανά εκτάριο: για τόσα εκτάρια, παίρνεις τόσα», συνεχίζει ο αμπελουργός. Με ένα κονδύλιο της ΚΟΑ οίνου στα 270 εκατομμύρια ευρώ/έτος στη Γαλλία για 670.000 εκτάρια, μια ενίσχυση ανά εκτάριο θα μπορούσε να κυμανθεί γύρω στα 400 €: ωστόσο θα έπρεπε να συζητηθεί με τα άλλα συνδικάτα και τις δημόσιες αρχές για να αποσαφηνιστεί αυτό το εργαλείο, επισημαίνει ο Xavier Fabre.
Ενίσχυση ως «ζώνη πυρασφάλειας»
Ο ίδιος προβάλλει ακόμα ένα επιχείρημα για την κατάργηση της ΚΟΑ οίνου: «Θα υπάρχει επίσης εξοικονόμηση ,αφού δεν θα υπάρχει πλέον η διαχείριση του εξειδικευμένου συμβουλίου της FranceAgriMer, τα μέλη του δεν αποφασίζουν για τίποτα, δεν χρειάζεται πια. Υπάρχουν υπεύθυνοι που βρίσκονται εκεί από 25 έως 40 χρόνια: δεν μπορούμε να περιμένουμε από τους ανθρώπους που μας έφεραν σε αυτή την κατάσταση να μας βγάλουν από αυτήν. Πιστεύουμε στην αμπελουργία, αλλά πρέπει να αλλάξουμε μοντέλο.» Όσον αφορά τις ενισχύσεις, ο αμπελουργός αναφέρει επίσης την ιδέα περιφερειακών/νομαρχιακών χρηματοδοτικών ενισχύσεων για τη διατήρηση των αμπελώνων που λειτουργούν ως αντιπυρικές ζώνες το καλοκαίρι: «Θα κοστίσει πολύ λιγότερο στην τοπική αυτοδιοίκηση να προστατεύσει εγκαταλελειμμένα αμπέλια που βρίσκονται στην καρδιά και γύρω από τα χωριά, παρά να τα αφήσει να γίνουν στάχτη», με τον κίνδυνο «δραματικών συνεπειών» αν οι εγκαταλελειμμένες εκτάσεις πάρουν φωτιά.
Ένα κοινωνικό σχέδιο απολύσεων μέσα σε μια εκκωφαντική σιωπή
Το μέγεθος της αμπελουργικής εγκατάλειψης δεν γίνεται σωστά αντιληπτό από τον υπόλοιπο πληθυσμό, σύμφωνα με τον Xavier Fabre: «Ζούμε ένα κοινωνικό σχέδιο απολύσεων μέσα με εκκωφαντική σιωπή: πολλοί αμπελουργοί αρχίζουν να εγκαταλείπουν τις ενοικιάσεις γης, μετά αρχίζουν να δουλεύουν παράλληλα αλλού, συνειδητοποιούν ότι είναι πιο απλό και εκριζώνουν με το πριμ ή αφήνουν τα αγροτεμάχια χέρσα. Χρειάζεται αφύπνιση, κάτι που θα επιτευχθεί με τον διορισμό ενός συντονιστή διοικητή για την αμπελουργία, με ισχυρές ενισχύσεις για την ελάφρυνση της ρευστότητας (τουλάχιστον 7.000 € για μια ανάσα μετά τον τρύγο) και ελάχιστες τιμές καθορισμένες και εγγυημένες από το Κράτος (100 €/hl για τον επιτραπέζιο οίνο, 200 €/hl για IGP, 250 €/hl για AOP, 260 €/hl για τα βιολογικά).» Πρόκειται για ελάχιστες τιμές ίδιες ή ελαφρώς αυξημένες σε σχέση με εκείνες που είχαν ανακοινωθεί πριν από 4 χρόνια: 100 €/hl για τους επιτραπέζιους οίνους, 160 €/hl για τους οίνους IGP, 200 €/hl για τους AOP και 260 €/hl για τους βιολογικούς.
Προ τετελεσμένων τιμών
«Για να διατηρηθεί η αμπελουργία, η βάση είναι η τιμή: χωρίς αυτήν, δεν θα τα καταφέρουμε», τονίζει ο αμπελουργός Didier Gadea, πρόεδρος της εθνικής επιτροπής αμπελουργίας του Modef. Καταγγέλλοντας «εκμεταλλευτές» ανάμεσα στους «διακινητές της αγοράς που επιβάλλουν τον νόμο τους», ο συνεταιριστής από το Montagnac μέμφεται τους παραγωγούς των Côtes-du-Rhône επειδή ανακοίνωσαν μια τιμή προσανατολισμού στα 132 €/hl: «Πήγα να δω τα κόστη παραγωγής στο Αγροτικό Επιμελητήριο της Gard για τα Côtes-du-Rhône, είναι 172 €/hl στην πραγματικότητα... Υπάρχει πρόβλημα.» Και ενώ η σοδειά του 2026 είναι πιο άφθονη στη Νότια Γαλλία (+30% σε σύγκριση με τον μικρό τρύγο του 2025), ο Didier Gadea δεν θέλει να ακούσει για μείωση τιμών επειδή οι αγορές είναι υποτονικές: «Δεν είναι δικό μου πρόβλημα, είναι των εμπόρων».
Για την ανατροπή των εμπορικών διαπραγματεύσεων, το Modef προτείνει έναν «αντιμονοπωλιακό νόμο (antitrust) για το σπάσιμο των συγκεντρώσεων εμπόρων, οι οποίοι είναι σε συνεννόηση με τους 5 ομίλους της μεγάλης λιανικής και μας απομυζούν», υποστηρίζει ο Xavier Fabre, για τον οποίο η θεσμοθέτηση μιας ελάχιστης τιμής θα λύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των αλυσίδων για τις χαμηλότερες τιμές: «Θα αντιμετωπίζονται όλοι με τους ίδιους όρους, χωρίς τον φόβο ότι ο γείτονας πουλάει φθηνότερα.» Στις επικρίσεις περί διευθυνόμενης οικονομίας, ο Didier Gadea απαντά ότι ο κατώτατος μισθός (SMIC) και η ΚΑΠ είναι ήδη παραδείγματα οικονομικού σχεδιασμού. Στην υπάρχουσα κατάσταση, «οι διακινητές της αγοράς δεν θα δεχτούν ποτέ να πληρώσουν ακριβότερα από σήμερα αν δεν υποχρεωθούν», εκτιμά ο αμπελουργός, για τον οποίο χωρίς ελάχιστη τιμή, «μας οδηγούν να πεθάνουμε οικονομικά. Οποιοσδήποτε επιχειρηματίας θα πρέπει να αρνείται να εργαστεί κάτω από το κόστος παραγωγής του. Εμείς έχουμε εκπροσώπους στην αμπελουργία που δέχονται τα απαράδεκτα.»
Η εκρίζωση για την επίλυση μιας κρίσης δεν λειτούργησε ποτέ και δεν θα λειτουργήσει ποτέ
Την πολιτική επίσης των εκριζώσεων , το Modef συνεχίζει να απορρίπτει. «Αυτό που εκριζώνουμε εμείς, αφήνει χώρο για άλλες χώρες, την Ιταλία και την Ισπανία, ακόμα κι αν βρίσκονται κι αυτές σε κρίση. Ό,τι δεν παράγουμε εμείς, θα το παράγουν εκείνοι και αυτό μόνο θα επιδεινώσει την κρίση που υφιστάμεθα», εκτιμά ο Didier Gadea, ο οποίος δεν «εναντιώνεται στην εκρίζωση όταν υπάρχει ανάγκη, αλλά στην πολιτική της εκρίζωσης: η εκρίζωση για την επίλυση μιας κρίσης δεν λειτούργησε ποτέ και δεν θα λειτουργήσει ποτέ.»
Στο τέλος, «οι προτάσεις μας είναι ίσως πάντα λίγο πιο προχωρημένες από την εποχή τους σε σύγκριση με τους παλαιότερους του επαγγέλματος, που βρίσκονται εκεί 30 χρόνια ή και περισσότερο, όμως πρέπει να αναπτύξουμε την αμπελουργία της τρίτης χιλιετίας», καταλήγει ο Didier Gadea. Δεν μπορεί κανείς να κατηγορήσει το Modef για έλλειψη συνέπειας και σταθερότητας.










