Η κυκλική οικονομία με επίκεντρο την Κρήτη Διοργάνωση Ημερίδας Ενημέρωσης & Τριήμερου Περιφερειακού Εργαστηρίου Κυκλικής Οικονομίας στο Ηράκλειο από το Έργο LIFE-IP CEI-Greece – 20-22/04/2026

Έκτακτη οικονομική ανάσα για τις επιχειρήσεις παραγωγής τυριού στη Λέσβο που επλήγησαν από τα περιοριστικά μέτρα λόγω αφθώδους πυρετού δίνει η κυβέρνηση, με την ενεργοποίηση ειδικού προγράμματος αποζημιώσεων ύψους 8 εκ. ευρώ για το διάστημα 15 Μαρτίου έως 5 Απριλίου.

Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση, που υπογράφεται από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, και τον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Αθανάσιο Πετραλιά και έλαβε αριθμό ΦΕΚ Β 2146/16.4.2026 , θέτει σε εφαρμογή ένα στοχευμένο πλαίσιο στήριξης για τις επιχειρήσεις λόγω της απαγόρευσης διάθεσης γαλακτοκομικών προϊόντων, που θεσπίστηκε στο τέλος Μαρτίου μέσω Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α' 46/26-03-2026).

Η ρύθμιση αφορά επιχειρήσεις – φυσικά και νομικά πρόσωπα – που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή τυριού στη νήσο Λέσβο και προμηθεύτηκαν γάλα από τοπικούς κτηνοτρόφους κατά το χρονικό διάστημα από 15 Μαρτίου έως και 5 Απριλίου 2026.

Η ενίσχυση καταβάλλεται με τη μορφή αποζημίωσης και υπολογίζεται βάσει της τεκμηριωμένης απώλειας εισοδήματος. Συγκεκριμένα:

• Προκύπτει από το άθροισμα της αξίας των τιμολογίων αγοράς γάλακτος.
• Δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/12 του ετήσιου κύκλου εργασιών ΦΠΑ (έτους 2025) της επιχείρησης.
• Δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του 100% των επιλέξιμων δαπανών.

Η χρηματοδότηση προέρχεται από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. 

Σύμφωνα με τη σχετική ΚΥΑ, οι επιχειρήσεις υποβάλλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά στην αρμόδια κτηνιατρική αρχή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου εντός 15 ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης.

Παράλληλα, εντός 20 ημερών, η αρμόδια αρχή συγκεντρώνει και επαληθεύει τα στοιχεία και εκδίδει αναλυτική κατάσταση δικαιούχων, η οποία διαβιβάζεται στο ΥΠΑΑΤ.

Η καταβολή των ενισχύσεων θα πραγματοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διασταυρώσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχο την ταχεία και στοχευμένη στήριξη των επιχειρήσεων που επλήγησαν.

Με την ενεργοποίηση του μέτρου, επιδιώκεται η άμεση αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων που προκάλεσαν τα υγειονομικά μέτρα, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της παραγωγικής δραστηριότητας στον κλάδο της τυροκομίας στη Λέσβο.                                                               

Δήλωση Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά:

«Η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε στη Λέσβο είναι αντικειμενικά δύσκολη και απαιτεί σοβαρότητα και συντονισμένη δράση. Κατά το πρόσφατο ταξίδι μου στις Βρυξέλλες, είχα την ευκαιρία να συζητήσω εκτενώς με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων, Olivér Várhelyi  για τις εξελίξεις στο νησί και να διαπιστώσω στην πράξη τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα μέτρα βιοασφάλειας που εφαρμόζει η χώρα μας.

Παράλληλα, όμως, σε εθνικό επίπεδο, προχωρούμε σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις με μετρήσιμο αποτύπωμα. Ήδη ενεργοποιήθηκε πρόγραμμα αποζημιώσεων ύψους έως 8 εκατομμυρίων ευρώ για τις επιχειρήσεις που επλήγησαν λόγω των μέτρων που επιβλήθηκαν, ενώ συνεχίζουμε να διαθέτουμε πόρους για την κάλυψη των απωλειών εισοδήματος και τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας .

Δεν υπάρχει περιθώριο για εφησυχασμό και χαλάρωση. Τα μέτρα βιοασφαλείας που έχουν ανακοινωθεί πρέπει να εφαρμοστούν, με στόχο τον περιορισμό της νόσου. Προς τούτο απαιτείται η απόλυτη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων».

Σε φάση σημαντικών αλλαγών εισέρχεται το καθεστώς απασχόλησης των εργατών γης, με το εργόσημο να οδηγείται σταδιακά εκτός συστήματος και τη μισθωτή ασφάλιση μέσω ΕΦΚΑ να αναδεικνύεται σε βασικό μοντέλο για την κάλυψη των αναγκών των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Οι εξελίξεις προκαλούν έντονο προβληματισμό στον πρωτογενή τομέα, κυρίως σε ό,τι αφορά τους μετακλητούς εργάτες γης, καθώς ο νέος τρόπος ασφάλισης αλλάζει ριζικά το μέχρι σήμερα πλαίσιο.

Το εργόσημο οδεύει προς κατάργηση

Σύμφωνα με τα δεδομένα που διαμορφώνονται, το εργόσημο παύει σταδιακά να αποτελεί το βασικό εργαλείο αμοιβής και ασφάλισης για τους εργάτες γης, με τη νέα πραγματικότητα να παραπέμπει σε πλήρη υπαγωγή στο ασφαλιστικό σύστημα του ΕΦΚΑ και καταβολή ασφαλιστικών εισφορών μέσω ενσήμων.

Η αλλαγή αφορά ιδιαίτερα τις μετακλήσεις εργατών από το εξωτερικό, για τις οποίες πλέον εφαρμόζονται διαφορετικοί κανόνες απασχόλησης.

Περιορισμός εξάμηνης διάρκειας στις μετακλήσεις

Όπως επισημαίνεται από εκπροσώπους του κλάδου, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι μετακλήσεις εργατών γης θα μπορούν να πραγματοποιούνται πλέον μόνο για χρονικό διάστημα έως έξι μηνών.

Ο πρόεδρος των φυτωριούχων, Σωτήρης Σαλλής, περιγράφοντας τις αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη, δηλώνει:

«Από τις αρχές του Μαρτίου καταργούνται όλα όσα είχαν σχέση με το παρελθόν και από εδώ και πέρα μπορείς να κάνεις μετάκληση μόνο για έξι μήνες. Καταργείται το εργόσημο και πάμε πλέον στα ένσημα του ΙΚΑ. Όπως αντιλαμβάνεσαι, αυτό έχει δημιουργήσει μια αναταραχή, γιατί πολλά εδάφια της εγκυκλίου, που έχει εκδοθεί, έχουν προκαλέσει σύγχυση. Υπάρχουν αρκετά σημεία, που έχουν δημιουργήσει προβλήματα στα τμήματα, που εκδίδουν τις άδειες των μετακλητών και, προκειμένου να μη βρεθούμε μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις, έχουν ζητηθεί και αναμένονται διευκρινιστικές εγκύκλιοι».

Αυξημένο κόστος και λειτουργικές δυσκολίες για τους αγρότες

Οι αλλαγές προκαλούν έντονη ανησυχία στον αγροτικό κόσμο, καθώς εκτιμάται ότι το νέο καθεστώς αυξάνει σημαντικά το λειτουργικό κόστος για τις εκμεταλλεύσεις και δυσχεραίνει τη διαχείριση εποχικών αναγκών.

Όπως τονίζει ο κ. Σαλλής:

«Ο νέος νόμος έχει δημιουργήσει γκρίζες ζώνες. Φυσικό επακόλουθο είναι να αυξάνεται το κόστος, γιατί άλλο είναι να έχεις έναν εργάτη για έναν χρόνο και άλλο να ψάχνεις συνεχώς εργάτες και να τους αλλάζεις. Στην ουσία καταργείται σταδιακά το εργόσημο και οποιοσδήποτε εργοδότης, μικρής ή μεγάλης δυναμικής, κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, θα πρέπει να έχει στην υπηρεσία του μισθωτούς, που ασφαλίζονται στον ΕΦΚΑ. Όσοι χρειάζονται εργάτη για δέκα ή είκοσι ημέρες θα πρέπει πλέον να τον προσλαμβάνουν για ένα εξάμηνο».

Αναμονή για διευκρινιστικές εγκυκλίους

Παρά την εφαρμογή του νέου πλαισίου, σημαντικό μέρος των διαδικασιών παραμένει ασαφές, σύμφωνα με τους επαγγελματίες του χώρου.

Η ασάφεια αφορά:

• την εφαρμογή επιμέρους διατάξεων της εγκυκλίου,
• τον τρόπο υπολογισμού εισφορών,
• τη διαχείριση ειδικών περιπτώσεων απασχόλησης,
• τη λειτουργία των υπηρεσιών που εκδίδουν άδειες μετακλητών εργατών.

Για τον λόγο αυτό, έχουν ήδη ζητηθεί πρόσθετες διευκρινίσεις από τα αρμόδια υπουργεία και τις υπηρεσίες.

Τι εξετάζεται για εισφορές και συνταξιοδοτικά δικαιώματα

Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν ανοικτά αφορά την ασφαλιστική και συνταξιοδοτική διάσταση της μετάβασης από το εργόσημο στο νέο καθεστώς.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο των φυτωριούχων, ερωτήματα εγείρονται σχετικά με:

• το ενδεχόμενο διαφοροποίησης εργοδοτικών εισφορών,
• την πιθανότητα αναδρομικών αποφάσεων,
• την επίδραση στους εργαζόμενους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και μέχρι σήμερα ασφαλίζονταν με εργόσημο.

Για το ζήτημα των πιθανών κυρώσεων, ο κ. Σαλλής ξεκαθαρίζει:

«Δεν υπάρχουν τέτοιες… όσο ο νόμος έχει γκρίζες ζώνες. Αυτό που φαίνεται να αποτελεί πρόβλημα είναι οι εργάτες, που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και πληρώνονταν μέχρι τώρα με εργόσημο. Τώρα προκύπτει το ζήτημα αν υπάρχει διαφορά στις εργοδοτικές εισφορές και αν θα υπάρξουν αποφάσεις με αναδρομικό χαρακτήρα».

Μεταβατική περίοδος με αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας

Η μετάβαση στο νέο καθεστώς ασφάλισης εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει μια δύσκολη μεταβατική περίοδο για τον αγροτικό τομέα, καθώς εργοδότες και εργαζόμενοι καλούνται να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα χωρίς να έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί όλες οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για την έκδοση διευκρινιστικών οδηγιών που θα καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί στην πράξη η νέα διαδικασία.

Πηγή: workenter.gr