Βελτίωση της άρδευσης, επιλογή νέων ποικιλιών, μεταφορά των καλλιεργειών... Αντιμέτωποι με την άνοδο της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας, που πλήττει τις σοδειές και ανεβάζει αλματωδώς τις τιμές, οι επαγγελματίες του ελαιολάδου διπλασιάζουν τις προσπάθειες για να βρουν λύσεις, από κοινού με τον κόσμο της επιστήμης.

«Η κλιματική αλλαγή είναι ήδη μια πραγματικότητα, πρέπει να προσαρμοσθούμε», τόνισε χθες, Τετάρτη, ο Χάιμε Λίγιο, εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιουργίας (COI), με την ευκαιρία του πρώτου Παγκόσμιου Συνδρίου για το ελαιόλαδο, που διεξάγεται μέχρι και σήμερα στη Μαδρίτη με 300 συμμετέχοντες.

Πρόκειται για μια «πραγματικότητα» οδυνηρή για το σύνολο του τομέα, ο οποίος βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια αντιμέτωπος με μια πρωτοφανούς έκτασης μείωση της παραγωγής, με φόντο κύματα καύσωνα και ακραία ξηρασία στις κύριες χώρες παραγωγούς, όπως η Ισπανία, η Ελλάδα ή η Ιταλία.

Η παγκόσμια παραγωγή μειώθηκε έτσι, σύμφωνα με το COI, από τα 3,42 εκατομμύρια τόνους το 2021-2022, στα 2,57 εκατομμύρια τόνους το 2022-2023, κατέγραψε δηλαδή πτώση περίπου κατά ένα τέταρτο. Και με βάση τα στοιχεία που ανακοινώνονται από τα 37 κράτη μέλη του οργανισμού, η παραγωγή αναμένεται να μειωθεί και πάλι το 2023-2024 στους 2,41 εκατ. τόνους.

Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει μεγάλη αύξηση των τιμών από 50% ως 70%, ανάλογα με την ποικιλία στη διάρκεια της χρονιάς που πέρασε. Στην Ισπανία, η οποία παρέχει τη μισή από τη συνολική παγκόσμια ποσότητα ελαιολάδου, οι τιμές έχουν μάλιστα τριπλασιασθεί σε σύγκριση με τις αρχές του 2021, προς μεγάλη απογοήτευση των καταναλωτών.

«Η ένταση στις αγορές και η αύξηση των τιμών αποτέλεσαν ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο 'στρες τεστ' για τον τομέα μας. Ποτέ στο παρελθόν δεν είχαμε δει κάτι τέτοιο», διαβεβαίωσε ο Πέδρο Μπαράτο, πρόεδρος του Διεπαγγελματικού Οργανισμού του Ισπανικού Ελαιολάδου.

«Οφείλουμε να προετοιμασθούμε για όλο και πιο περίπλοκα σενάρια για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση», συνέχισε συγκρίνοντας την κατάσταση που βιώνουν οι ελαιοκαλλιεργητές με τις «αναταράξεις» που πέρασε ο τραπεζικός τομέας στη διάρκεια της χρηματοοικονομικής κρίσης του 2008.

Εκ των πραγμάτων, οι προοπτικές δεν είναι καθόλου ευχάριστες.

Σήμερα, περισσότερο από το 90% της παγκόσμιας παραγωγής ελαιολάδου προέρχεται από τη λεκάνη της Μεσογείου. Όμως, σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για την Κλιματική Αλλαγή (GIEC), η περιφέρεια αυτή -η οποία περιγράφεται ως «θερμό σημείο» της κλιματικής αλλαγής- θερμαίνεται κατά 20% ταχύτερα από το μέσο όρο.

Είναι μια κατάσταση που θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να πλήξει την παγκόσμια παραγωγή. «Αντιμετωπίζουμε μια ευαίσθητη κατάσταση», εξαιτίας της οποίας πρέπει «να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο χειριζόμαστε τα δένδρα και τα εδάφη», συνοψίζει ο Γιώργος Κουμπούρης, ερευνητής στο ελληνικό Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου.

«Η ελιά είναι ένα από τα φυτά που έχουν προσαρμοστεί καλύτερα στο ξηρό κλίμα. Όμως, σε περίπτωση ακραίας ξηρασίας, ενεργοποιεί μηχανισμούς για να προστατευθεί και δεν παράγει πλεόν τίποτα. Για να έχει ελιές, χρειάζεται μια ελάχιστη ποσότητα νερού», επιμένει από την πλευρά του ο Χάιμε Λίγιο.

Ανάμεσα στις λύσεις που προωθούνται στη Μαδρίτη περιλαμβάνεται η γενετική έρευνα: εδώ και χρόνια, εκατοντάδες ποικιλίες ελαιοδένδρων έχουν δοκιμασθεί για να εντοπισθούν τα είδη που είναι πιο καλά προσαρμοσμένα στην κλιματική αλλαγή, κυρίως ανάλογα με το πότε ανθίζουν.

Ο στόχος είναι να βρεθούν «ποικιλίες που έχουν ανάγκη λιγότερες ώρες ψύχους το χειμώνα και ανθίστανται καλύτερα στο στρες που προκαλείται από την έλλειψη νερού ορισμένες στιγμές-κλειδιά» του χρόνου, όπως την άνοιξη, συνοψίζει ο Χουάν Αντόνιο Πόλο, υπεύθυνος στο COI για τεχνολογικά ζητήματα.

Ο άλλος μεγάλος άξονας των ερευνών των επιστημόνων αφορά την άρδευση, την οποία ο τομέας επιθυμεί να αναπτύξει αποθηκεύοντας νερό της βροχής, ανακυκλώνοντας χρησιμοποιημένα ύδατα ή αφαλατώνοντας το θαλασσινό νερό, ενώ παράλληλα θα βελτιώσει την «αποδοτικότητά» της.

Αυτό σημαίνει εγκατάλειψη της «επιφανειακής άρδευσης» και γενίκευση των «συστημάτων σταγόνας», που κατευθύνουν το νερό «απ' ευθείας στις ρίζες των δένδρων» και επιτρέπουν να αποφεύγεται η σπατάλη, επιμένει ο Κώστας Χαρτζουλάκης του ελληνικού Ινστιτούτου Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου.

Για την προσαρμογή στα νέα κλιματικά δεδομένα, εξετάζεται και μια τρίτη, πιο ριζοσπαστική λύση: να εγκαταλειφθεί η παραγωγή σε ορισμένα εδάφη, τα οποία μπορεί να μην είναι πια κατάλληλα επειδή θα έχουν γίνει υπερβολικά ερημικά, και να αναπτυχθεί σε άλλα.

Το φαινόμενο αυτό «έχει ήδη αρχίσει», αν και σε μικρή κλίμακα, με την εμφάνιση «νέων φυτειών» σε περιφέρειες που ήταν μέχρι τώρα ξένες στην καλλιέργεια της ελιάς, διευκρινίζει ο Χάιμε Λίγιο, ο οποίος δηλώνει «αισιόδοξος» για το μέλλον, παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας.

«Χάρη στη διεθνή συνεργασία, λίγο-λίγο θα βρούμε τις λύσεις», υπόσχεται.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανησυχίες για τις ανεμογεννήτριες στο Βέρμιο και τις επιπτώσεις της λειτουργίας τους στο περιβάλλον εκφράζουν κάτοικοι της περιοχής. Αντιπροσωπεία τους βρέθηκε σήμερα στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας για τη λογοδοσία της περιφερειακής αρχής ενώ η εκπρόσωπος της κίνησης πολιτών SOS Bέρμιο, Δάνα Πετρά ζήτησε την βοήθεια της Περιφέρειας για την προστασία του περιβάλλοντος. 
    Το θέμα έθεσε με ερώτησή του προς τη διοίκηση της Περιφέρειας ο περιφερειακός σύμβουλος της παράταξης «Αλλαγή στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας», Φώτης Χατζόγλου. Όπως είπε ο ίδιος, «τεράστιοι δρόμοι διανοίγονται με ανατινάξεις και σταδιακά εμφανίζονται τεράστια ορύγματα όπου θα τοποθετηθούν οι βάσεις των ανεμογεννητριών». Παράλληλα «μηχανήματα ισοπεδώνουν δάση και αλπικά λιβάδια» ενώ «προβλέπεται μέχρι και 77 χιλιόμετρα νέα οδοποιία στο βουνό» και «τοπικοί φορείς θεωρούν ότι αν πραγματοποιηθούν όλοι οι σχεδιασμοί για τα νέα αιολικά πάρκα, το Βέρμιο θα περικυκλωθεί από ανεμογεννήτριες». 
    Από την πλευρά του ο αντιπεριφερειάρχης Ημαθίας Κώστας Καλαϊτζίδης ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι η Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας δεν εμπλέκεται στη διαδικασία έκδοσης των απαιτούμενων αδειών και πρόσθεσε ότι η αρμοδιότητά της εξαντλείται με τη γνωμοδότησή της κατά τη διαβούλευση και την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων. Για τις επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα της περιοχής τόνισε ότι το θέμα αντιμετωπίζεται με την εκπόνηση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και υπογράμμισε την ανάγκη τακτικού και έκτακτου ελέγχου της τήρησης των όρων αυτών. Τάχθηκε κατά της αναβολής ή της αναστολής των διαδικασιών για τα αιολικά πάρκα αλλά σημείωσε ότι θα πρέπει να ενισχυθεί ο έλεγχος, να διαμορφωθεί τοπικός χωροταξικός σχεδιασμός και να γίνονται δημόσιες συναντήσεις με τους τοπικούς φορείς. Για την περιοχή του Βερμίου γνωστοποίησε ότι η Περιφέρεια προτίθεται να προχωρήσει στη διεξαγωγή ανεξάρτητων μελετών για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τη συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος για την ενίσχυση του προστατευτικού καθεστώτος στις ευαίσθητες περιοχές του Βερμίου και την υλοποίηση προγραμμάτων για την ανάδειξη και την προστασία της τοπικής βιοποικιλότητας. 

Συζήτηση και για την λίμνη Κορώνεια

    Στη σημερινή συνεδρίαση τέθηκε και το ζήτημα της υποβάθμισης της λίμνης Κορώνειας μετά από ερώτηση του επικεφαλής της παράταξης «Αλλαγή στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας», Γιάννη Μυλόπουλου. Απαντώντας, ο αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Στάθης Αβραμίδης επισήμανε ότι τον Ιούνιο του 2021 και μάλιστα δια νόμου μεταφέρθηκαν όλες οι αρμοδιότητες ολοκλήρωσης του master plan και συντήρησης των έργων στο υπουργείο Περιβάλλοντος και πλέον η Περιφέρεια δεν έχει καμία αρμοδιότητα σχετικά με το έργο της αποκατάστασης της λίμνης. «Ό,τι είχε να προτείνει η περιφέρεια για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων αγροπεριβαλλοντικών μέτρων του master plan περιλαμβάνεται στις αναφορές που υποβλήθηκαν από την Περιφέρεια ως τον Ιούνιο του 2021» πρόσθεσε. 

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο facebook, ο γνωστός παραγωγός ροδάκινων και νεκταρινιών από το Ν. Λάρισας , Φάνης Τραγάκης, αναλύει την μέχρι τώρα κατάσταση που επικρατεί στην ροδακινοκαλλιέργεια, ζητώντας επίμονα την παρέμβαση της πολιτείας , πραγματοποιώντας ελέγχους και σε περιπτώσεις που διαπιστωθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας να παταχτούν.

Αναλυτικά αναφέρει :

Ξεκινά τέλος της εβδομάδας η Συγκομιδή βιομηχανικού ροδάκινου!!!

Για ακομη μια χρονια θα βρεθούμε στο ίδιο έργο θεατές. Με το φαινόμενο των ανοικτών τιμών αλλά και άλλων προβλημάτων όπως μη παραλαβή προϊόντων όλες τις ημέρες της εβδομάδας (τα λεγόμενα STOP) με αποτέλεσμα για ακόμη μια χρόνια οι παραγωγοί να πληρώνουν τα σπασμένα !!!

Θα μου πει κάποιος και που το ξέρεις ;;;

Είναι η πρόβλεψη μου σύμφωνα με τα βιώματα 20ετιας στα προβλήματα τα οποία ουδέποτε κανείς δεν έλυσε !!!

Απο την μεριά των βιομηχανιών,  μέχρι σήμερα βλέπουμε μια ουδέτερη στάση, με μη ανακοίνωση τιμών η αφήνουν να διαρρέετε μια τιμή η οποία δεν ανταποκρίνετε ούτε στο κόστος παραγωγής !!!

Όλα αυτά τα χρόνια βρέθηκα με πολλούς υπουργούς στα υπουργεία, καθίσαμε στο ίδιο τραπέζι βιομήχανοι και παραγωγοί και άκρη δε βγάλαμε ….από τη μεριά τους επικαλούνται την ελεύθερη αγορά και την προσφορά και ζήτηση, με αποτέλεσμα ο εκάστοτε υπουργός να μη μπορεί να παρέμβει να σιωπά και να αποχωρούμε δίχως αποτέλεσμα από τις εκατοντάδες συσκέψεις !!!

Οι βιομηχανίες τα τελευταία χρόνια λόγο της αύξησης του κόστους ενέργειας, εργατικών κτλ για να μπορέσουν να είναι βιώσιμοι αύξησαν την τιμή της κομπόστας και καλώς κάναν … παράλληλα όμως ρύθμισαν και ρυθμίζουν και το ποσό που θα αγοράσουν την πρώτη ύλη από τους παραγωγούς, χωρίς να υπολογίζουν την αύξηση του κόστους παραγωγής και πάντα σύμφωνα με δικό τους συμφέρον !!!

Ένα πράγμα σήμερα το οποίο πρέπει να φωνάξουμε για να έρθει το επιθυμητό αποτέλεσμα, δεν είναι το ποσο θα πουλήσουμε !!!

Το σημαντικοτερο όλων είναι ΕΛΕΓΧΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ !!!

Με κάθε νόμιμη διαδικασία η πολιτεία πρέπει να παρέμβει και να πάταξει την τυχόν αισχροκέρδεια εάν υπάρχει!! Διοτι βλέπουμε τόσα χρόνια 6 βιομηχανίες πλουταίνουν και χιλιάδες παραγωγοί με τις οικογένειες τους πεινούν!!! εάν παρέμβει, τότε θα έρθει και το επιθυμητό αποτέλεσμα για εμάς τους παραγωγούς με λογικές τιμές οι οποίες θα ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα !!!

Απο τη μεριά μας ως παραγωγοί οφείλουμε με επίσημα στοιχεία να επισημάνουμε το κόστος παραγωγής και για μια φορά να πούμε και εμείς STOP σε αυτές τις δυσάρεστες πρακτικές που εφαρμόζουν οι βιομηχανίες και χιλιάδες αγροτικά νοικοκυριά υποφέρουν !!!!

Ειμαστε οι μοναδικοί υπεύθυνοι σε ότι μας συμβαίνει !!

Ο Υπουργός Επικρατείας κ. Σκέρτσος - ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης – διαφωνεί με τη μείωση, έστω και προσωρινή, του ΦΠΑ στα τρόφιμα και γενικότερα στα είδη πρώτης ανάγκης προκειμένου να βελτιωθεί η πραγματική κατανάλωση κυρίως των φτωχών και ευάλωτων τμημάτων του πληθυσμού που – υπενθυμίζεται- ανέρχεται στο 25% περίπου του πληθυσμού.

Επιχειρεί δε να τεκμηριώσει την κυβερνητική άρνηση παροχής άμεσης προσωρινής βοήθειας προς τους, με την περίπτωση της Ισπανίας που το 2022 μείωσε το ΦΠΑ σε ορισμένα είδη και το 2023 επεξέτεινε τις μειώσεις και τα τρόφιμα που αποτελούν είδη πλατιάς κοινωνικής κατανάλωσης. Σε ορισμένα είδη η ισπανική κυβέρνηση τα πέρασε στην κατηγορία μηδενικού ΦΠΑ. Συνολικά το 2023 η ισπανική κυβέρνηση απώλεσε από τη μείωση των συντελεστών ΦΠΑ στα τρόφιμα 1,32δις € (το 0,3% περίπου των δημοσιονομικών εσόδων του ισπανικού κράτους).

Ο κ. Ο Σκέρτσος ισχυρίζεται, σε σχετική ανακοίνωσή του, ότι ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ελλάδα με ΦΠΑ 13% είναι μικρότερος από τον πληθωρισμό τροφίμων της Ισπανίας με μειωμένο (4%, 5%, 10%) και μηδενικό (0%) ΦΠΑ.

Για να το κάνει αυτό ο κ. Ο Σκέρτσος παίρνει ορισμένα είδη το 2022 και στη βάση αυτή κτίζει τους γνωστό υπολογισμούς τους ενώ – ως -η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ στα τρόφιμα έγινε στην Ισπανία το 2023.

Χωρίς να θέλουμε να εμπλακούμε σε μια μεθοδολογική διελκυστίνδα με τον Υπουργό Επικρατείας σημειώνουμε ότι:

1)     Η μείωση της έμμεσης φορολογίας (ΦΠΑ, ειδικοί φόροι) και η αύξηση της άμεσης φορολογίας (εισοδήματος, πλούτου) αποτελεί πάγιο κοινωνικό αίτημα, το οποίο προφανώς αγνοεί ο κ. Υπουργός.

2)     Τα πραγματικά στοιχεία του Δείκτη Food Inflation μεταξύ Ελλάδας και Ισπανίας το τελευταίο δωδεκάμηνο :

Σημ. Μεταβολές δωδεκάμηνης περιόδου

3)     Ειδικότερα επισημαίνεται ότι το 5μηνο Ιανουαρίου-Μαΐου 2023 ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή ( CPI ) αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 2,6% και στην Ισπανία κατά 1,9%. Ο δε εναρμονισμένος Δείκτης αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 3,5% και στην Ισπανία κατά 2,3%.

Ο κ. Υπουργός οφείλει να είναι προσεκτικότερος όταν τα αριθμητικά δεδομένα και να μην τους παραδίδει τη σημασία τους.